Endüstri Çağında Grafik Tasarım
Öz
20. yüzyılın başlarında yaşanan Birinci Dünya Savaşı ve bilimsel/teknolojik gelişmelerle hız kazanan sanayileşme Avrupa tarihinde önemli bir yer tutar. Savaşın yıkıcı sonuçlarının yanısıra sanayileşmenin getirdiği yeni üretim biçimi, toplumsal ve ekonomik alanda köklü değişikliklere neden olur. Sermaye artışının ve seri üretimin getirdiği yeni olanaklar, sanayiye dayalı yeni bir yaşam tarzı ortaya çıkarır. Toplumsal alanı şekillendiren tüketime dayalı yeni yaşam biçimi, kültürel ve sanatsal alanı da derinden etkiler. Geleneksel yöntemlerden seri üretime geçiş sanatçıları yeni arayışlara iter. Endüstrinin getirdiği yeni kültürü sorgulayan sanatçılar, makine üretimi klişe biçimlere karşı yeni bir estetik arayışa yönelir. Geleneğin sorgulandığı, niteliksiz sanayi ürünlerine karşı toplumsal beğeniyi ve yaratıcılığı teşvik eden fikirlerin ağırlık kazandığı bu dönemde, endüstri ile sanat arasında yeni bir ilişki kurulur. Sanayi çağının ruhunu yakalamaya çalışan öncü sanatçılar tarafından ortaya konulan yeni fikir ve eserler, etkisini bugün de hissettiğimiz modern sanatın temelini atar. Bireysel yaratıcılığa dayalı yeni ifade biçimlerinin öne çıktığı bu dönem, modern grafik tasarımın şekillenmesine de öncülük eder. Deneysel çalışmalarla grafik biçim dilini zenginleştirmeye çalışan sanatçılar, keşfettikleri yeni ifade biçimleriyle yaratıcı tasarımın temelini atar. Bu bağlamda düşünüldüğünde bu çalışma; 20. yüzyılın başlarında Avrupa’da ortaya çıkan ve bütün sanat dallarını derinden etkileyen modernist fikirlerin grafik tasarıma etkisini, sanatçıların ortaya koyduğu eserler üzerinden araştırır.
Anahtar Kelimeler Grafik Tasarım, Modernizm, Endüstri Devrimi, Makineleşme, Modern Sanat Akımları
Abstract
Graphic Design in the Industrial Age
Industrialization, which gained momentum with the First World War and scientific/technological developments at the beginning of the 20th century, has an important place in European history. In addition to the devastating results of the war, the new mode of production brought about by industrialization causes radical changes in the social and economic fields. The new possibilities brought by capital increase and mass production create a new lifestyle based on industry. The new consumption-based lifestyle that shapes the social sphere also deeply affects the cultural and artistic field. The transition from traditional methods to mass production pushes the artists to new searches. Artists, who question the new culture brought by the industry, seek a new aesthetic against machine-made cliché forms. In this period, when tradition is questioned and ideas that encourage social appreciation and creativity against unqualified industrial products gain weight, a new relationship is established between industry and art. New ideas and works put forward by pioneering artists trying to capture the spirit of the industrial age lay the foundation of modern art, the influence of which we still feel today. This period, in which new forms of expression based on individual creativity came to the fore, also pioneered the shaping of modern graphic design. Artists, who try to enrich the language of graphic form with experimental works, lay the foundations of creative design with the new forms of expression they discover. Considering this context, this study; explores the effects of modernist ideas, which emerged in Europe at the beginning of the 20th century and deeply affected all branches of art, on graphic design through the works of artists.
Keywords Graphic Design, Modernism, Industrial Revolution, Mechanization, Modern Art Movements
Kaynakça
- Ambrose, Gavin., Harris, Paul. The Fundamentals of Typography. London: AVA Publishing, 2006.
- Antmen, Ahu. 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2009.
- Arntson, Amy. Graphic Design Basics. Boston: Wadsworth Cengage Learning.
- Aynsley, Jeremy. A Century Of Graphic Design. London: Octophus Publishing, 2001.
- Benevolo, Leonardo. Modern Mimarlığın Tarihi. Çeviri: Tokatlı. Attila, İstanbul: Çevre Yayınları, 1981.
- Becer, Emre. İletişim ve Grafik Tasarım. Ankara: Dost Kitabevi, 2011.
- Becer, Emre. Modern Sanat ve Yeni Tipografi. Ankara: Dost Yayınevi, 2010.
- Bektaş, Dilek. Çağdaş Grafik Tasarımın Gelişimi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1992.
- Bingöl, Yüksel. “Bauhaus ve Endüstriyel Gelişmenin Sanat Eğitimine Etkileri”, Yeni Boyut, Sayı: 4/3, s. 25-27. Ankara, 1985.
- Bishop, Claire. “STYLE: Bauhaus (1920s)” (2014) 28 Nisan 2020. https://welovescrumpygraphics.wordpress.com/2014/07/30/style-bauhaus-1920s/
- Burke, Christopher. Active Literature Jan Tschichold and New Typography, London: Hyphen Press, 2007.
- Craig, William. “What White Space Can Do For You” (2014) 5 Nisan 2020. https://www.webfx.com/blog/web-design/white-space/
- Dorner, Alexander. “The Background Of The Bauhaus”, Bauhaus 1919-1928. Edited by Herbert Bayer, Ise Gropius, Walter Gropius, p. 11-17, New York: The Museum of Modern Art Library Archive, 1938.
- Erkmen, Nazan. “Bauhaus ve Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi”, Bauhaus: Modernleşmenin Tasarımı. Derleyen: Ali Artun-Esra Aliçavuşoğlu, s. 17-20, İstanbul: İletişim Yayınları, 2017.
- Figura, Starr. Artists&Prints: Masterworks from the Museum of Modern Art. New York: The Museum of Modern Art, 2004
- Fleischmann, Gerd. “Some Personal Thoughts From Professor and Typographer Gerd Fleischmann On the Bauhaus Phenomenon”. Interview: Eugene Yukechev. (2017) 28 Nisan 2020. https://typejournal.ru/en/articles/An-Interview-with-Professor-Gerd-Fleischmann
- Harvey, David. Postmodernliğin Durumu. İstanbul: Metis Yayınları, 2014.
- Hauser, Arnold. Sanatın Toplumsal Tarihi. Ankara: Deniz Kitabevi, 2006.
- Heller, Steven., Chwast, Seymour. “Grafik Sanatlar Üzerine Yazılar”, Grafik Yazılar (4), Grafikerler Meslek Kuruluşu, Sayı: 50, Aralık, İstanbul, 1991.
- Hollis, Richard. Swiss Graphic Design. New Haven: Yale University Press, 2006.
- İpşiroğlu, Nazan ve Mazhar. Sanatta Devrim. İstanbul: Yorum Sanat Yayınevi, 2009.
- Josephson, Susan G. From Idolatry to Advertising: Visual Art and Contemporary Culture. New York: Routledge, 1995.
- McDonald, Stuart. The History and Philosophy of Art Education. London: Lutterworth Press, 2004.
- Niyazioğlu, Sinan. “Bauhaus’un Mirası ve Herbert Bayer”. Mimar.ist, TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Mimarlık Kültürü Dergisi, Sayı: 65 (Haziran 2019) s. 25-30.
- Tschichold, Jan. The New Typography: A Handbook For Modern Designer. Translate: Ruari McLean, London: University Of California Press, 1995.
- Turani, Adnan. Dünya Sanat Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 2019.
- Weill, Alain. Grafik Tasarım. İstanbum: Yapı Kredi Yayınları, 2012.
- White, Holly. “Holly White” (2015) 5 Nisan 2020. https://www.deloittedigital.com.mt/en/news/2015/1/ holywhite-201
- Whitford, Frank. The Bauhaus: Masters and Students by Themselves. London: The Overlook Press, 1992.
- Yılmaz, Mehmet. Modernizmden Postmodernizme Sanat. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2005.