POPÜLER KÜLTÜRDE REKLAMCI TEMSİLLERİNİN DÖNÜŞÜMÜ: “YÜZ NUMARALI ADAM (1978)” VE “RECEP İVEDİK 2 (2009)”

Türkiye'de modern reklamcılık 1920’lerde, Cumhuriyetin ilanından sonra gelişmiş, ancak 70'li yıllarda önemli bir iş kolu halini almıştır. Buna rağmen Türkiye’deki reklam sektörü 80'li yıllarda uygulanan liberal ekonomi politikasıyla birlikte son derece büyümüştür. Bu dönemden sonra yabancı ortaklıklar, küresel markaların ülke pazarına girişi ve gelişen iletişim teknolojileri küresel bir entegrasyonun önünü açmıştır. Bu doğrultuda çalışmada reklamcı temsillerinin de zaman içinde nasıl değiştiği popüler kültür ürünü olarak Türk filmleri çerçevesinde araştırılmaktadır. Bu nedenle biri 70 diğeri ise 2000’li yıllara ait, reklam sektörüne giren sıradan bir adamın hikâyesinin anlatıldığı ve dolayısıyla tema olarak birbirini anımsatan iki farklı Türk komedi filmi olarak “Yüz Numaralı Adam (1978)” ve “Recep İvedik 2 (2009)” filmleri ele alınmıştır. Söz konusu filmlerdeki reklamcı temsilleri reklamcıların demografik, psikolojik, fiziksel ve sosyo-ekonomik özellikleri ile ajans pratikleri temaları doğrultusunda şekillenen içerik analizi tekniği ile nitel olarak incelenmiş, dönemin ekonomik ve sosyal koşullarıyla ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular ise, her iki filmdeki söz konusu temsillerin birbirinden ilgili temalar doğrultusunda farklılaştığını ortaya koymaktadır. Her iki film arasındaki farklılaşan reklamcı temsilleri üzerinde ise mikro çerçevede 80'li yıllarda benimsenen liberal ekonomi politikasına dayalı olarak yaşanan ekonomik ve sosyal değişimler ile makro düzeyde gitgide küreselleşen ekonomi ve gelişen iletişim teknolojilerinin önemli bir rol oynamış olabileceği işaret edilmektedir.\nAnahtar Kelimeler: Reklamcı, reklamcı temsili, Türkiye’de reklamcılık\n

Modern advertising in Turkey developed after the proclamation of the Republic in 1920’s, but it has been considered an indispensable business since 70’s. However, the advertising industry in Turkey has grown immensely with the liberal economic policy adopted in 80’s. Following this period, foreign partnerships, global brands entering the country’s market and developing communication technologies have led to global integration. In this respect, the study investigates how advertisers’ representations change in Turkish films, as popular culture products, over time. Therefore, the representation of the advertisers in “Yüz Numaralı Adam (1978)” and “Recep İvedik 2 (2009)”, two different Turkish comedy films from 70’s and 2000’s, resembling each other thematically, an ordinary guy entering the advertising sector, are examined qualitatively. The representations in both films are evaluated in relation to their times' economic and social conditions within the content analysis applied in the direction of demographic, psychological, physical, and socio-economic characteristics of the advertisers and the agency practices themes. The findings reveal that the representations of the advertisers in both films differ from each other based on these themes. In the micro-level, the economic and social changes within the liberal economic policy adopted in 80’s, and the globalizing economy and developing communication technology in the macro level are supposed to have a role in the differentiation of advertisers’ representations between sample films.\nKeywords: Advertiser, advertiser representation, advertising in Turkey\n