Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Metafor ve İroni Kavramları Bağlamında Günümüz Sanatından Örnekler

Cilt 11 Sayı 90 kapak

Öz

Güncel dünyaya ait verilerin çoğalma ve yayılma hızı, günümüz sanatının anlamlarla olan yoğun ilişkisini bir noktada açıklar niteliktedir. Çağdaş sanat formlarının daha çok düşünce üretimi üzerine kurulu süreçleri içerdiğini düşünürsek, metafor ve ironi kavramlarının günümüz sanatının çok yönlü görme biçimlerinin baskın türleri olarak kullanıldığını görebiliriz. Anlam dünyasına ait bir kavram olan metafor, benzerlik yönünden kurulan ilişkiye göre ele alınan geleneksel kullanımı dışında, günümüzde daha çok kavramsal düşünme biçimlerinin ürünleri olarak değerlendirilmektedir. Bu anlamda sanat üretiminin önemli bir parçası olarak, özellikle güncel yaşam kültürüne ait anlam katmanlarının, metaforik düşünme bağlamıyla yapıya kavuşmasına imkân sağlamasında rol oynamaktadır. Anlamın çoklu yönünü vurgulayan metaforun ironi ile bağlantısı tam da bu noktada kurulurken, asıl anlamın eleştirel bağlamda, örtük bir biçimde ortaya koyulduğu bir yöntem olarak ironi, sanat, edebiyat ve felsefe alanlarının yine en önemli türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kavramların görsel sanat alanında etkin kullanımları ise, 20. yüzyıl başından itibaren sanat üretim süreçlerinin yeniden kurgulanarak disiplinlerarası yaklaşımların ön plana çıktığı uygulamalarla birlikte gerçekleşmiştir. Bu dönemde ortaya çıkan düşünce hareketleri doğrultusunda anlam ve görüntülerin sabit biçimlerden kurtarılarak yeniden düşünülmesine aracılık eden bir noktada kullanıldığını söyleyebiliriz. Bu araştırmada günümüz sanatının metafor ve ironi kavramlarıyla olan bağlantısı farklı sanat pratiklerinin incelendiği örneklerle sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler Metafor, İroni, Postmodern sanat

Abstract

Examples From Contemporary Art in the Context of Its Relationship With the Concepts of Metaphor and Irony

The rate of proliferation and spread of the data of the contemporary world explains the intense relationship of today's art with meanings at one point. Considering that contemporary art forms mostly involve processes based on the production of thought, we can see that the concepts of metaphor and irony are used as the dominant types of the multifaceted ways of seeing in today's art.Metaphor, which is a concept belonging to the world of meaning, is considered as the products of conceptual thinking styles, except for its traditional use, which is handled according to the relationship established in terms of similarity. In this sense, as an important part of art production, it plays a role in enabling the layers of meaning belonging to contemporary life culture to be structured in the context of metaphorical thinking. While the connection between the metaphor emphasizing the multiple aspects of meaning and irony is established precisely at this point, irony emerges as the most important type of art, literature and philosophy fields as a method in which the real meaning is revealed implicitly in a critical context. The effective use of these concepts in the field of visual art, on the other hand, has been realized together with the applications in which interdisciplinary approaches have come to the forefront by reconstructing the art production processes since the beginning of the 20th century. In line with the thought movements that emerged in this period, we can say that the meaning and images are used at a point that mediates the rethinking by liberating them from fixed forms. In this research, the connection of today's art with the concepts of metaphor and irony is presented with examples of different art practices.

Keywords Metaphor, Irony, Postmodern art

PDF

Kaynakça

  1. Barrett, Terry. Neden Bu Sanat. Çev. Esra Erment. İstanbul: Hayalperest Yayınevi. 2019.
  2. Cebeci, Oğuz. “Tarihsel Bir Perspektif Üzerinden İroni Tür ve Tekniklerinin Gelişimi ve Bazı Uygulama örnekleri”. Cogito 57 (Kış 2008): 87-89.
  3. Cebeci, Oğuz. Komik Edebi Türler/ Parodi, Satir ve İroni. İstanbul: İthaki Yayınları, 2017.
  4. Çalışkan, Nihal. “Kavramsal Anahtar Modeli ile Metafor ve Deyim Öğretimi”. Bilig 64 (Kış 2013): 96-97. 27 Mayıs 2020. http://static.dergipark.org.tr/article-download/5e1f/48a6/e27f/imp-JA75RZ55BV-0.pdf?
  5. Fineberg, Jonathan. 1940’tan Günümüze Sanat: Varlık Stratejileri. Çev. Simbel Atay Eskier ve Göral Erinç Yılmaz. İzmir: Karakalem Kitabevi Yayınları, 2014.
  6. George Lakoff ve Mark Johnson. Metaforlar- Hayat, Anlam ve Dil. Çev. Gökhan Yavuz Demir. İstanbul: İthaki Yayınları, 2015.
  7. Jankelevitch, Vladimir. İroni. Çev. Yunus Çetin. İstanbul: Metis Yayınları, 2020.
  8. Karaman, B. İlkay. Eğretilemenin Çevirisi. Türk Dil Kurumu, “ty” 17 Şubat 2022. https://www.tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2012/05/327-336.pdf
  9. Kocadere, Naz. “Çift Başlı Yılan”. (2017) 25 Mayıs 2020. Unlimited. https://www.unlimitedrag.com/post/2017/01/05/ciftbasliyilan
  10. Ötgün, Cebrail. “Gülmenin Sessiz İmgeleri”. Giresun 3. Uluslar arası Felsefede, Eğitim, Sanat ve Bilim Tarihi Sempozyumu. Giresun, 71 (2018) 3 Nisan 2020. https://atif.sobiad.com/index.jsp?modul=makaledetay&Alan=sosyal&Id=AW4PZeKbyZgeuuwfeAqU
  11. Paik, Sherry. “Yue Minjun Biography”. Ocula Magazine. (2017) 2 Nisan 2020. https://ocula.com/artists/yue-minjun/
  12. Sarup, Madan. Post-yapısalcılık ve Postmodernizm Çev. Abdülbaki Güçlü. Ankara: Pharmakon Yayınevi, 2017.
  13. Sözen, Edibe. Söylem- Belirsizlik, Mübadele, Bilgi/ Güç ve Refleksivite. İstanbul: Profil Kitap Yayıncılık, 2017.
  14. Şahiner, Rıfat. Sanatta Postmodern Kırılmalar. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2013.