İRAN AVANGARD SANATININ YEREL BİR YORUMU: “SAKAHANE” HAREKETİ

Sakahane (Sâka-haneh) akımı, İran'da 1962 yılında ortaya çıkmıştır. Bu akım başlarda özgün modern sanat hareketi olarak kabul edilen çağdaş bir sanat akımına atıfta bulunmak için kullanılmıştır. Akım, geleneksel ve modern sanatın bir birleşimidir. Akım, İran çağdaş resmini son yıllarda yaşadığı durgunluk ve karışıklıktan büyük ölçüde kurtarmış uluslararası sanat seviyesine yükseltmiştir. 1940’lı ve 1950'li yıllarda sanatçılar genellikle gelenek karşıtıydı, ancak 1960'lardan itibaren entelektüel söylem, onları iki farklı kutup arasına itmiştir: gelenekçilik ve modernizm. Bu karmaşık tartışma, modern gelenekçilik olarak kabul edilen İran'ın geleneksel mirasına yeni bir yaklaşım getirmiştir. İran modern sanatındaki bu önemli aşama, İran'ın sanatsal kimliğini ve modern beklentileri birleştiren, geçmişle günümüz arasında artan yüzleşme eğilimiyle ilişkilendirilebilir. Bu eğilimden doğan en önemli sanat akımı Sakahanedir. Sakahane akımı, İran'da bulunan kahvehane resimleri tarihine ve Şii İslam görsel öğelerine dayanan bir neo-geleneksel modern sanat akımı kabul edilmektedir. Bu makalede, 1960’lardan sonra İran’ın modern sanat akımının doğuşuyla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. Seçilen konunun Sakahane akımıyla ilgili literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.\nAnahtar Kelimeler: İran, Saggahaneh akımı, Modernizm, Gelenekçilik, Avangard Sanat\n

The term Saggahaneh (Sâqa-khaneh) first appeared in Iran in 1962. This movement has largely been used to refer to a contemporary art movement that is considered the first culturally original modern art movement. This art movement has been a combination of traditional and modern art. Thus, Iranian contemporary painting has largely saved it from the stagnation and confusion that it has experienced in recent years, and has raised it in the national and international art world.In the 1940s and 1950s, artists were often anti-traditional, but from the 1960s intellectual discourse has thrust them between two poles: traditionalism and modernism. This complex debate has brought various movements and a new approach to the traditional heritage of Iran, which is considered modern traditionalism. This important stage in Iranian modern art can be associated with the growing trend of confrontation between the past and the present, which unites Iran's artistic identity and the demands of modernism. The most important art movement arising from this trend is the Saggahaneh movement. The Saqqahaneh movement is considered a neo-traditional modern art movement based on the history of Ghahvekhaneh paintings in Iran and Shiite Islamic visual elements. This research has been enriched with visual sources by making a comprehensive literature review on the birth of Iran's modern art movement after the 1960s. The chosen topic is important in terms of creating a source and contributing to the literature about the Saggahaneh movement.\nKeywords: Iran, Saggahaneh movement, Modernism, Traditionalism, Avant-garde Art\n