Cilt 10, Sayı 88 (Aralık 2021)

Araştırma Makalesi

Çağdaş Türk Resminde Soyut-Soyutlama Bağlamında Mekân

Yayımlandı 31.12.2021

Cilt 10 Sayı 88 kapak

Öz

İlkel toplumlardan bugüne sanatta sadeleştirme ve yalınlaştırma kaygısının var olduğu bilinmektedir. 19. yüzyılın ikinci yarısından başlayıp günümüze kadar devam eden modernleşme sürecinde soyutlamanın bilinçli olarak tercih edilmesi ve imgelerin mekân içerisinde farklı farklı yorumlanmaya başlanmış olması, sanatta geleneksel algının kırılmasına neden olmuştur. Çağdaş Türk resim sanatında geleneksel mekân algısının yerini soyut mekânların alması bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı; soyut resmin başlangıcı ve gelişimi, mekân kavramının kullanım şekilleri, Çağdaş Türk resim sanatında soyutlama ve mekânın ilişkili olduğu durumları analiz etmek, açıklık getirmek ve resim sanatının bugün geldiği noktaya ışık tutmaktır. İnceleme; Türk sanatçıların mekânı ele alış biçimleri ve mekânı ne ölçüde kullandığı alt problemleri çerçevesinde ele alınmıştır. Söz konusu makale, Çağdaş Türk resminde Adnan Çoker, Adnan Turanî, Devrim Erbil, Hasan Pekmezci ve Zafer Gençaydın’a ait eserlerden mekâna ait soyut etkilerin görüldüğü örneklerle sınırlandırılmıştır. Genel tarama modelinin esas alındığı araştırmada, nitel araştırma yöntem ve teknikleri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler Mekân, resim, soyut, soyutlama, soyut sanat

Abstract

The Effect of Abstract as a Form of Expression in Contemporary Turkish Painting

After a period of thousands of years as a form of expression in art, since the beginning of the 20th century, the forms have been simplified or changed and the images started to be interpreted differently within the space constitute the subject of this thesis. Research subjects of this article are the definition and features of the concept of space, the definition and characteristics of the concepts of abstract and abstraction, abstract painting uses space in its reflections on Contemporary Turkish painting. In contemporary Turkish painting, the abstract effects of the works of Adem Genç, Adnan Çoker, Adnan Turanî, Ahmet Dalkıran, Alaybey Karoğlu, Devrim Erbil, Hasan Pekmezci and Zafer Gençaydın are limited to examples selected for examination. While abstract and space create a common language in the works of the artists, there are differences in their way of handling the subject in terms of method and application. Qualitative research methods and techniques were used in the study based on the general survey model. The method of "literature research techniques" was used in the research process in order to obtain qualitative data.

Keywords Space, painting, abstract, abstraction, abstract art

PDF

Kaynakça

  1. ARSLAN, Necla. (1997). Onlar Grubu. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 3.Cilt, İstanbul: Yem Yayın.
  2. ATEŞ, İsmail. (2010). Zafer Gençaydın ve Sanatı Üzerine Bir İnceleme. Sanat Dergisi, (14), 59-64.
  3. BARAZ, Yahşi. (1998). Türk Resminde Soyut Eğilimler. Sergi Katalogu, İstanbul: Mas Matbaacılık, 7-8.
  4. BATUR, Meral. (2016). Türk Resminde Günlük Yaşam Konulu Resimlerde Sembol. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(14), 193-211.
  5. BOYDAŞ, Nihat. (2004). Sanat Eleştirisine Giriş (2.Baskı). Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
  6. ÇELİKKAN, G. Şule. (2018). Modern ve Postmodern Dönemlerde Soyut Sanat Felsefesi. İzmir: Mungan Kavram Yayınevi.
  7. ECZACIBAŞI, Ş. (1997). Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 2. Cilt, İstanbul: YEM Yayın.
  8. ERMAN, Deniz, O. (2018). Prof. Hasan Pekmezci’ nin Eğitimci Kişiliği, Sanatı ve Hayatı Üzerine. Sanat ve Tasarım Dergisi, (21), 31-47.
  9. ERSOY, Ayla. (1997). Karşılıklı Etkileşim İçinde Türk ve Batı Sanatı, Türkiye’ de Sanat- Plastik Sanatlar Dergisi, 27, 54.
  10. ERTAN, G., & SANSARCI, E. (2016). Görsel Sanatlarda Anlam Ve Algı, 1. Basım, İstanbul: Alternatif Yayıncılık Limited.
  11. ERZEN, J. N. (1997). Soyut Sanat. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 3.Cilt, İstanbul: YEM Yayınları.
  12. GENÇ, M. Ali. (2012). D Grubu Ressamların Türk Resim Sanatının Gelişimine Katkıları, İdil Sanat ve Dil Dergisi, 1 (5), 412.
  13. GOMBRİCH, E. H. (2011). Sanatın Öyküsü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  14. İNCEOĞLU, Arda. (1999). Evin Anlamı ve Kentlileşme Süreçleri, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul
  15. İPŞİROĞLU, Nazan. (2010). Adnan Çoker’in Son Dönem Resimleri, Adnan Çoker Retrospektif, İstanbul: Beşiktaş Belediyesi- Beltaş İşletmecilik San ve Tic. A.Ş.
  16. KAYAHAN, Zeliha. (2018). Hasan Pekmezci ve Sanatı Üzerine. Sanat ve Tasarım Dergisi, (21), 49-57.
  17. KINAY, Cahid. (1993). Sanat Tarihi: Rönesans' tan Yüzyılımıza Geleneksel'den Modern'e. Ankara: Kültür Bakanlığı.
  18. ÖNAL, Günseli. (12 Şubat 1989). Resimde Coşku, Gerilim, Çelişki. Cumhuriyet Gazetesi, 14.
  19. ÖZSOY, Vedat, Ayaydın, Abdullah. (2016). Görsel Tasarım Öge ve İlkeleri. Ankara: Pegem Yayınları.
  20. PARLATIR, İ., Zülfikar, H., Gözaydın, N., Aksu, B. T., & Yılmaz, Y. (2000). Tdk Okul Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  21. RENDA, Günsel. (1997). Minyatür. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 2. Cilt, İstanbul: YEM Yayınları.
  22. RENDA, G., & EROL, T. (1980). Çağdas Türk Resim Sanatı Tarihi, Cilt:1, İstanbul: Tiglat Yayınları.
  23. SÖZEN, M., & TANYELİ, U. (2012). Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü (12.Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  24. TANYELİ, Uğur. (1997). Mekân. Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi, 2.Cilt, İstanbul: Yem Yayın.
  25. TUNALI, İsmail. (1992). Felsefenin Işığında Modern Resim (4.Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  26. TUNALI, İsmail. (2011). Estetik Beğeni, İstanbul: Remzi Kitabevi.
  27. TURANİ, Adnan. (2010). Dünya Sanat Tarihi (Genişletilmiş 14.Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  28. TURANİ, Adnan. (2017). Çağdaş Sanat Felsefesi (12.Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  29. TURANİ, Adnan. (2018). Sanat Terimleri Sözlüğü: 17. Basım. İstanbul: Remzi Kitabevi.