Sürdürebilirlik Kavramı Bağlamında Çağdaş Takı Tasarımları

Dünyada hızla değişen yaşam standartlarının olumsuz etkileri son 10 yılda daha görünür hale gelmiştir. Nüfusun giderek artması temel etkenine bağlı olarak üretim ve tüketimdeki artış, endüstriyel alanların çerçevesini genişletmiştir. Çoğalan atık maddeler ve tükenen kaynaklar atık yönetimi disiplini bütününde ele alınmaya başlanmıştır. Sürdürülebilirlik ise; gelecekteki insanların tüketim ve refah düzeylerini bugüne oranla azaltmayacak şekilde alınması gereken önlemlerin özellikleri ile ilgilenmektedir. Toplumların yaşam süreçlerinde olumlu somut etkiler sunan bu kavramların birlikte hareket etmesi; yeniden kullanım (Reuse), geri dönüşüm (Recycling) ve geri kazanım (Recovery) yöntemleri ile faydalı sonuçlar ortaya çıkartmıştır. Çalışmada, bu yöntemlerden yeniden kullanım kapsamında değerlendirilen ileri dönüşüm-yaratıcı dönüşüm (Upcycling) sürecinde bazı katı atık maddelerin çağdaş takı tasarımlarında kullanılabilirliği ele alınacaktır. 1990’lı yılların başlarından itibaren takı sektöründe üretim öncesi ve sonrası atık kontrolleri ve geri dönüştürme çalışmaları yapılarak duyarlılık kazandırılmaya başlanmıştır. Sektör ile birlikte özellikle çağdaş takı tasarımcılarının küresel farkındalık düzeyinde yaptığı çalışmalar da sürdürülebilirliğe yöneliktir. Tasarımcılar ürünlerinde kullanılacak malzeme, üretim yöntemleri ve üretim aşamalarında -küçük ölçekte dahi olsa- atık yönetimine katkı olarak ileri dönüşüm-upcycling kullanmayı tercih etmişlerdir. Bu tavır; atık maddelerin asıl kullanım amaçları dışında bir takı parçasına evrilmesi ve doğrudan tasarım ürünü olarak ortaya çıkması ile ilişkilidir. Ayrıca çevresel fayda ve sanatsal özellikler taşıması bakımından da toplum üzerinde etkili bir popülarite sağlamıştır.

The negative effects of rapidly changing living standards in the world have become more visible in the last 10 years. The increase in production and consumption, depending on the main factor of the gradual increase in population, has expanded the framework of industrial areas. Increasing waste materials and depleted resources have begun to be dealt with within the waste management discipline. Sustainability is; It is interested in the characteristics of the measures that should be taken in a way that will not reduce the consumption and welfare levels of the people in the future compared to the present. These concepts, which offer positive concrete effects in the life processes of societies, act together; It has produced useful results with reuse, recycling and recovery methods. In this study, the usability of some solid waste materials in contemporary jewelry designs will be discussed in the upcycling process, which is evaluated within the scope of reuse. Since the beginning of the 1990s, pre- and post-production waste controls and recycling studies have been carried out in the jewelry sector, and sensitivity has been started to be increased. Along with the sector, the work carried out by contemporary jewelry designers at the level of global awareness is also geared towards sustainability. The designers preferred to use upcycling as a contribution to waste management -even on a small scale- in the materials, production methods and production stages to be used in their products. This attitude is related to the fact that waste materials evolve into a piece of jewelry other than their original use, and emerge directly as a design product. In addition, it has provided an effective popularity on the society in terms of environmental benefits and artistic features.