Cilt 10, Sayı 86 (Ekim 2021)

Araştırma Makalesi

İsmail Baha Sürelsan’ın Türk Musikisi’ndeki Yeri ve Musiki Mecmuası’ndaki Yazılarına Bir Bakış

Yayımlandı 30.10.2021

  • Cihan Ünver Çabuk
Cilt 10 Sayı 86 kapak

Öz

Milli kültürün önemli bir unsuru olan Türk Musikisini tanımak ve kavramak için musiki tarihini iyi bilmek gerekmektedir. Türk Musikisi araştırmacıları ve bestecilerinin eserleri bu bağlamda oldukça önemlidir. İsmail Baha Sürelsan, Türk Müziği Tarihi içerisinde yaşadığı dönem itibariyle gerek musiki yazıları gerekse besteci kimliği açısından önem taşımaktadır. Besteci kimliği, eğitimci kimliği, yazar kimliği gibi çok yönlü bir kişiliği olan Sürelsan’ın farklı kaynaklarda yazıları olsa da araştırmamız kapsamında 1953-1968 yılları arasında yazdığı Musiki Mecmuası’ndaki yazıları araştırmaya dahil edilmiştir. Yazılarında ağırlıklı olarak, Türk Musikisi bestecileri, Türk Müziği konser yorumları, kendi döneminde ait Türk Musikisi’nin durumu, gelişimi ve değişimi ile ilgili konuların yanı sıra, Kanun, Ud, Çenk, Rebab gibi sazları da ele aldığı görülmektedir. Çalışmanın amacı; Türk Musiki Tarihinde önemli bir yere sahip olan İsmail Baha Sürelsan’ın, musikiyi icra etmenin yanı sıra yazar kimliği ile de Türk Musikisine katkısını ortaya koymaktır. Çalışmada belgesel tarama ve görüşme yöntemleri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler İsmail Baha Sürelsan, Türk Musikisi, Musiki Mecmuası

Abstract

An Overview on Ismail Baha Surelsan’s Place in Turkish Music and His Writings in Musiki Mecmuası

It is necessary to know the history of music well in order to recognize and comprehend Turkish Music, which is a major element of the national culture. The works of Turkish Music researchers and composers are very important in this context. İsmail Baha Sürelsan, in terms of the period he lived in is important in the concext of history of Turkish Music with his musical writings and composer identity. Although Sürelsan, who has a versatile personality such as composer identity, educator identity and author identity, has articles in different sources, but his articles in Musiki Mecmuası, which he wrote between 1953-1968, were included in this research. In his writings, it is seen that he mainly deals with Turkish Music composers, Turkish Music concert interpretations, the situation, development and change of Turkish Music belonging to the period, he lived in, as well as instruments such as Kanun, Ud, Çenk and Rebab. Purpose of the study is to reveal the contribution of İsmail Baha Sürelsan, who has an important place in Turkish Music History, to Turkish Music with his identity as a writer as well as performing music. Documentary data and interview were used in the study.

Keywords İsmail Baha Sürelsan, Turkish Music, Musiki Mecmuası

PDF

Kaynakça

  1. Ak, Şahin, Ahmet. Türk Musiki Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları, 2009.
  2. Karabey, Laika. “İsmail Baha Sürelsan Okulu”, Musiki Mecmuası, S. 158, ss. 44-45, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1961.
  3. Sürelsan, İsmail. “ Bir Jubile”, Musiki Mecmuası, S. 63, 64, 65, ss. 88, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1953.
  4. Sürelsan, İsmail. “Ankara’da Mevsimin İlk Konseri”, Musiki Mecmuası, S. 72, ss. 371, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1953.
  5. Sürelsan, İsmail. “ Bir Musiki Müsameresi”, Musiki Mecmuası, S. 67, ss. 207-208, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1953.
  6. Sürelsan, İsmail. “Bir Mektup”, Musiki Mecmuası, S.84, ss. 358, Hüsnütabiat Basımevi, İstanbul: 1955.
  7. Sürelsan, İsmail. “ Mecmuamız 8 yaşına girerken”, Musiki Mecmuası, S. 85, ss. 387-388, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1955.
  8. Sürelsan, İsmail. “Alışılmış Haksızlıklardan”, Musiki Mecmuası, S. 86, ss. 358, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1955.
  9. Sürelsan, İsmail. “Sema Paye Üstad Sadettin Arel”, Musiki Mecmuası, S. 86, ss. 499, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1955.
  10. Sürelsan, İsmail. “Türk Musikisi Umumi Dizisine Göre Kanun Mandallanması”, Musiki Mecmuası, S. 97, ss. 72-76, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1956.
  11. Sürelsan, İsmail. “Türk Musikisi Umumi Dizisine Göre Kanun Mandallanması”, Musiki Mecmuası, S. 98, ss. 115-120, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1956.
  12. Sürelsan, İsmail. “Türk Musikisi Umumi Dizisine Göre Kanun Mandallanması”, Musiki Mecmuası, S. 100, ss. 181-183, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1956.
  13. Sürelsan, İsmail. “Türk Musikisi Umumi Dizisine Göre Kanun Mandallanması”, Musiki Mecmuası, S. 101, ss. 201-213, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1956.
  14. Sürelsan, İsmail. “Türk Musikisi Umumi Dizisine Göre Kanun Mandallanması”, Musiki Mecmuası, S.102, ss. 234, İstanbul:Hüsnütabiat Basımevi, 1956.
  15. Sürelsan, İsmail. “Türk Musikisi Umumi Dizisine Göre Kanun Mandallanması”, Musiki Mecmuası, S.103, ss. 266-267, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1956.
  16. Sürelsan, İsmail. “Hicaz Faslı”, Musiki Mecmuası, S. 104, ss. 294, İstanbul: Hüsnütabiat Basımevi, 1956.
  17. Sürelsan, İsmail. “Türk Musikisi Umumi Dizisine Göre Kanun Mandallanması”, Musiki Mecmuası, S.116, ss. 230-232, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1957.
  18. Sürelsan, İsmail. “Bir İzah”, Musiki Mecmuası, S. 126, 127, ss. 207, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1958.
  19. Sürelsan, İsmail. “Kadın Bestekârlarımız”, Musiki Mecmuası, S. 147, ss. 470-471, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1960.
  20. Sürelsan, İsmail. “Bir Radyo Konuşması Kanun”, Musiki Mecmuası, S. 160, ss. 108-109, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1961
  21. Sürelsan, İsmail. “İsmal Baha Sürelsan’ın Radyo Konuşması”, Musiki Mecmuası, S. 165, ss. 260-284, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1961
  22. Sürelsan, İsmail. “Suphi Ezgi’nin Ardından”, Musiki Mecmuası, S. 171 ss. 75, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1962.
  23. Sürelsan, İsmail. “Neyzen Başı Ali Dede”, Musiki Mecmuası, S. 176, ss. 230, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1962.
  24. Sürelsan, İsmail. “Hüseyin Sadettin Arel”, Musiki Mecmuası, S. 195, ss. 72, 73, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1964.
  25. Sürelsan, İsmail. “Milli Musikimizi İleri Götürmek İçin Neler Nasıl Yapılmalıdır”, Musiki Mecmuası, S. 196, ss. 100, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1964.
  26. Sürelsan, İsmail. “Rauf Yekta”, Musiki Mecmuası, S. 195, ss. 328-329, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1965.
  27. Sürelsan, İsmail. “Çenk’e Dair”, Musiki Mecmuası, S. 205, ss. 4, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1965.
  28. Sürelsan, İsmail. “Dr Suphi Ezgi”, Musiki Mecmuası, S. 206, ss.37-38, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1965.
  29. Sürelsan, İsmail. “Münir Mazhar Kamsoy”, Musiki Mecmuası, S. 209, ss. 138-139, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1965.
  30. Sürelsan, İsmail. “Ud’a Dair”, Musiki Mecmuası, S.211, ss. 197, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1965.
  31. Sürelsan, İsmail. “Suphi Ziya Özbekkan”, Musiki Mecmuası, S. 221, ss. 132-134, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1966.
  32. Sürelsan, İsmail.“Sazlarımız Rebab’a Dair”, Musiki Mecmuası, S. 223, ss. 204-205, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1966.
  33. Sürelsan, İsmail. “İkinci Murad’a Dair”, Musiki Mecmuası, S. 224, ss. 4-5, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1967.
  34. Sürelsan, İsmail. “Ağa Ünvanına Dair”, Musiki Mecmuası, S. 225, ss. 4, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1967.
  35. Sürelsan, İsmail. “Musiki Terbiyesi”, Musiki Mecmuası, S. 225, ss. 8, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1968.
  36. Sürelsan, İsmail. “Türkiye’de Okulu Bulunmayan Türk Musikisi”, Musiki Mecmuası, S. 232, ss. 20-21, Hüsnütabiat Basımevi: İstanbul, 1968.
  37. Özcan, Nuri. “İsmail Baha Sürelsan”, İslam Ansiklopedisi, C. 38, ss. 161-162, İstanbul, 2010
  38. Öztuna, Yılmaz. İsmail Baha Sürelsan, Türk Musikisi Ansiklopedik Sözlüğü, C. 2, Orient Yayınları, ss. 319- 320, Ankara, 2006.
  39. Öztuna, Yılmaz. Mikyas-ı Savt, Türk Musikisi Ansiklopedik Sözlüğü, C. 2, Orient Yayınları, ss. 52-53, Ankara, 2006.
  40. Ünver, Okan, (2021), Kişisel Görüşme, 15 Ekim