Türk Sanatında Postmodern Sanatçı Mehmet Kavukcu ve Füsun Onur
Öz
1970 sonrası yaratılan bir kavram olan postmodernizm, sanatsal üretim kategorisini ifade eder. Postmodernizm, yapısöküm gibi yeni sanat biçimleriyle karşımıza çıkmıştır. Bilgisayar tabanlı sanatsal üretimler, yeni medya ve kavramsal sanat çalışmaları bu üretim kategorilerine örnek verilebilir. Kavramsal sanat pek çok şeyi yıkmak ve geçmişle hesaplaşmak istedi ve sanatın maddesizleştirilmesi ile biçim tamamen zayıflamış, sanatta düşünce önem kazanmaya başlamıştı. Kavramsal sanat Batı kültürünün toptan bir eleştirisini yapmış her türlü sanatsal otoriteye ve tekelci anlayışa başkaldırmış sanatçı artık yüreğiyle benimsediği bir düşünceyle sanat yapmaya başlamıştı. Bu çalışmada kavramsal sanat bağlamında eserlerini oluşturan Mehmet Kavukcu ve Türkiye’nin ilk kadın heykeltıraşlardan birisi olan Füsun Onur ele alınmıştır. Kavukcu’nun doğal yaşamı olumsuz etkileyen atık oluşumunu, çevre kirliliği konularını israf, savurganlık, şiddet, terör, ölüm ve sonsuzluk, doğa ve kent, tarihsel mimari, iklim, mülteci sorunu, şehir yapılanması gibi konuları eserlerine yansıttığını, Onur’un da ilhamını çoğunlukla gündelik yaşamda karşılaştığı sorunlardan ve bu sorunların çözümü için çevresinde bulunan eşyalardan aldığını görmekteyiz. Bu çalışma günümüz Türk sanatının dinamik noktaları ve hareket kabiliyetleri hakkında bilgi vermeyi amaçlamıştır. Araştırmada Mehmet Kavukcu’nun beş Füsun Onur’unda altı yapıtı eleştirel yaklaşımla incelenip eserlerin arka planını oluşturan düşünce öz ve biçim irdelenmiştir.
Anahtar Kelimeler Postmodernizm, Kavramsal Sanat, Mehmet Kavukcu, Füsun Onur
Abstract
Mehmet Kavukcu and Fusun Onur's Approach to Postmodern Art
Postmodernism, a concept created after 1970, refers to the category of artistic production. Postmodernism has emerged with new art forms such as deconstruction. Computer-based artistic productions, new media and conceptual art studies can be given as examples of these production categories. Conceptual art wanted to demolish many things and come to terms with the past. Conceptual art The artist, who made a wholesale criticism of Western culture and rebelled against all kinds of artistic authority and monopoly understanding, started to make art with a thought that he adopted with his heart. In this study, Mehmet Kavukcu, who created his works in the context of conceptual art, and Füsun Onur, one of Turkey's first female sculptors, are discussed. Kavukcu reflects the waste generation, environmental pollution issues that negatively affect natural life, issues such as waste, extravagance, violence, terrorism, death and eternity, nature and the city, historical architecture, climate, refugee problem, city structuring in his works. We see that he buys from the problems he encounters in daily life and from the objects around him to solve these problems. This study aims to give information about the dynamic points and movement capabilities of today's Turkish art. In the research, six works of Mehmet Kavukcu's five Füsun Onur were examined with a critical approach and the thought, essence and form that formed the background of the works were examined.
Keywords Postmodernism, Conceptual Art, Mehmet Kavukcu, Füsun Onur
Kaynakça
- Atakan, Nancy. "Sanatta alternatif arayışlar." İzmir: Karakalem Kitabevi Yayınları. 2008.
- Aydın, Alper. Türkiye’de yeryüzü sanatı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, Ankara, 2014.
- Onan, Berna Coşkun. "Postmodern Sanatta Nesne ve Mekan Bağlamı: İki Türk Kadın Sanatçı". Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi 38 (2017): 37-50.
- Çakır Atıl, Arzu. “Sıradan Malzemeler ve Nesnelerin Füsun Onur’un Sanatında Dönüşümü.” Uluslararası Bilim, Eğitim ve Teknoloji Araştırmaları Kongresi (2018) Tam Metinleri Yayın No:02
- Demirkalp, Mümtaz. "Füsun Onur ve Heykel Sanatı." Sanat Dergisi 15 (2009): 31-35.
- Erkin, Bilge Evrim. “Füsun Onur ve Sarkis’in Yerleştirmelerindeki Müzikal Evren.” İTÜ Müzikte Temsil, Müziksel Temsil Sempozyumu 2 Bildiriler Kitabı. s. 87-92. 2010
- Erzen, Jale. "Füsun Onur’un Yeniliği ve Türk Heykel Sanatı İçindeki Yeri." Yeni Boyut 1.5 (1982): 9.
- Onan, Berna Coşkun. "Postmodern Sanatta Nesne ve Mekan Bağlamı: İki Türk Kadın Sanatçı." Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi 38 (2017): 37-50.
- Şahin, Hikmet. "Postmodern Sanat." İdil Dergisi 1.05 (2012): 90-111. https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1354789942.pdf
- Tandoğan, Okşan, and Burçin Erdi Es. "Dünyada ve Türkiye’de Arazi Sanatı (Land Art)." İdil Dergisi, 7(51) 2018. https://www.idildergisi.com/makale/pdf/1543860381.pdf
- Teker, Özlem Ekin. “1980'den Günümüze Sanatta Postmodern Yönelimler ve Çağdaş Türk Sanatına Etkileri.” Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Işık Üniversitesi, 2012.
- Ayfer, U. Z., and U. Z. Nurbiye. "Türkiye’de 1980’li Yıllarda Değişen Sanat Anlayışı ve İlk Kavramsal Sanat İzleri (Bedri Baykam ve Sarkis)." Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 5.2: 1-11.
- Yıldırır, Halil. “Nesnenin Erotikleşmesi.” Manifold Dergisi. 2020, https://manifold.press/nesnenin-erotiklesmesi
- Yılmaz, Ayşe Nahide. "Türk Heykelinde Bir Öncü Sanatçı: Füsun Onur." Sanat ve Tasarım Dergisi 1.2 (2009).