Cilt 10, Sayı 84 (Ağustos 2021)

Araştırma Makalesi

Bir Ritüel Kostüm Aksesuarı Olarak Venedik Karnaval Maskeleri ve Uygulama Çalışmaları

Yayımlandı 30.08.2021

  • S. Çiğdem Koçak Uşak Üniversitesi image/svg+xml
  • Zeynep Hande Canpolat İstanbul Ayvansaray Üniversitesi
Cilt 10 Sayı 84 kapak

Öz

Doğanın bir parçası olan ve doğayla bağ kurmak isteyen insanoğlu ruhunu iyileştirmek, benliğini bulmak için çabalamaktadır. Karnavallar bu arayışta sanatla birlikte ön plana çıkar. Karnaval eğlencelerinde insanlar ölüm karşısındaki acizliği unutur ve yaşama bağlanırlar. Karnavalların en sembolik imgeleri maskelerdir. Hikâye ve efsanelerden ilham alınarak tasarlanan yüzü kısmen veya tamamen örten maskeler, kişiyi gizleyerek başka bir kimliğe dönüştürür. Maskeler, zaman içinde ilkel inançların büyüsel ritüellerinden tiyatro ögesine dönüşmüştür. Bir kostüm aksesuarı olan maske, işlevleri açısından farklılıklar gösterir ve her türlü malzemeden tasarlanabilir. Çalışmada, tarihte önemli bir yeri olan Venedik Karnavalı Maskeleri sosyolojik ve estetik açıdan incelenmiştir. Çalışmanın amacı, karnavalda sosyal farklılıkların yok sayılması, halkın kaynaşması, sanatla arınması, iyileşmesi ve özgürleşmesinde etkili olan maske aksesuarlarını incelemektir. Maskeler ile ilgili literatür taramasına dayanan tarama modeli benimsenmiştir. Bulgularda, maskelerin karakter çeşitliliğinin sosyolojik ve estetik değer zenginlikleri belirtilmiştir. En eski karnavallardan birisi olan Venedik Karnavalından ilham alınarak 7 adet maske uygulama çalışması yapılmıştır. Bu uygulama çalışmalarının tasarımcılara ilham kaynağı olması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler Venedik karnavalı, sanat, maske, kostüm, ritüel, hikâye, efsane

Abstract

Venetian Carnival Masks as a Ritual Costume Accessory and Applications

Being a part of and wishing to establish a bond with the nature, human beings try to heal their souls and find their true selves. Carnivals come across the people in this quest together with the art. In carnival entertainment, people forget about the helplessness against the death and cling to life. Masks partially or completely covering the face disguises the people and turn them into a new identity with the new portrait they bring. Masks have turned from the magic rituals of the primitive beliefs into an element of theatre by time. As a costume accessory, masks can be designed with any material. Masks differ by their functions. Integrated with their viewers and purpose, masks actually represent an aesthetic value individually. This study focuses on the mask accessories which had an effect on ignoring the social differences, socialization, purification, healing and liberalization of people with art during the Venetian carnival, which takes an important place in the history. In the research findings, sociological and aesthetic value richness depending on the character diversity of the masks is indicated. This article is based on the general scanning model as a method. In addition, 7 masks applications inspired by the Venetian carnival have been made. These application studies are aimed to be a source of inspiration for designers.

Keywords Venetian carnival, art, mask, costume, ritual, tale

PDF

Kaynakça

  1. Acar, Mehmet. Çağdaş Sanatta Anlatım Ögesi Olarak Maske. Yüksek Lisans Tezi Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Resim Ana Sanat Dalı, 1995.
  2. Bağatur, Bulut. Günümüz Sanatındaki Yeni Portre Yaklaşımları: Yüz ve Maske. Yüksek Lisans Tezi Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2013.
  3. Bayraktar, Ruhsar. Şaman Kültüründeki Kostüm Anlayışı ve Bu Bağlamda Murathan Mungan’ın, Geyikler Lanetler Adlı Oyun Karakterleri Kostüm Tasarımı. Yüksek Lisans Tezi Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı, 2013.
  4. Bertrand, Gilles. University of Grenoble Alpes, France, Venice Carnival From The Middle Ages to The Twenty- First Century: A Political Ritual Turned “Consumer Rite”?, France, Journal of Festive Studies, Vol. 2, No. 1, https://doi.org/10.33823/jfs.2020.2.1.30, 2020.
  5. Canpolat, Zeynep Hande. Venedik Karnavalı Seramik Maskelerinin Sosyolojik Açıdan İncelenmesi ve Uygulama Çalışmaları. Yüksek Lisans Tezi Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018.
  6. Çakmaktaş, Feride Merve. Sanatta Sağaltım ve Güncel Sanat Terapisi. Yüksek Lisans Tezi Işık Üniversitesi, Sanat Bilimi Ana Bilim Dalı, 2016.
  7. Güner, Yıldız. Maskede İfade Dünya maske Geleneklerine İfadeye Katkıları Açısından Bir Bakış. Sanatta Yeterlik Tezi Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Heykel Ana Sanat Dalı, 2006.
  8. Çivitci, Şule. Tiyatro Kostüm Tasarımı ve Oluşum Süreci. Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Hakemli Dergisi ART-E 2010-05, Isparta, 2010.
  9. Gültepe, Gülten. Türk Kültür ve Medeniyetinde Metaforik Bağlamında Oyun-İnanç ve Maske. Turkish Studies, Volume 14 Issue 7, p. 3733-3747, DOI: 10.29228/TurkishStudies.36988
  10. Neveu, Marc, Jean. Finta Pazza Di Venexia: Masking, Performance And Identity In Seventeenth Century Venice. Renaissance Society of America Annual Meeting Venice, Italy 10 April 2010, Marc Jean Neveu, 2010.
  11. Özdemir, Mehmet. Giresun Yayla Şenlikleri. Doktora Tezi Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Halkbilimi Anabilim Dalı, 2017.
  12. Salihoğlu, Burcu. Türk Tiyatrosunda Karnavalesk ve Grotesk Sahneleme İncelemeleri. Yüksek lisans Tezi İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Drama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı, 2019.
  13. Yasan, Metin. Maske, Maskede İfade ve Sinemada Maske Kullanımı, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Radyo-Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı, Yüksek lisans Tezi, 2011.
  14. URL1:https://en.wikipedia.org/wiki/Carnival_of_Venice#/media/File:PietroLonghi_010_(croppedto_moretta_masks).jpg (Erişim tarihi:19.02.2021).
  15. URL2:https://www.sanatlaart.com/venedik-karnaval-maskelerinin-tarihi/(Erişim tarihi:03.06.2021).
  16. URL3:https://en.wikipedia.org/wiki/Carnival_of_Venice (Erişim tarihi:03.06.2021).
  17. URL4:https://core.ac.uk/download/pdf/19143076.pdf (Erişim tarihi:03.06.2021).
  18. URL5:https://www.riocarnaval.org/tr/rio-karnavali/tarih (Erişim tarihi:05.06.2021).
  19. URL6:https://www.momondo.com.tr/discover/dunyadaki-karnavallar (Erişim tarihi:05.06.2021).
  20. URL7:https://veniceevents.com/news-blogs/venice-carnival-everything-you-could-want-know-about-venices-masks (Erişim tarihi:05.06.2021).
  21. URL8:https://lauramorelli.com/how-venetian-carnival-masks-are-made/ (Erişim tarihi:06.06.2021).