ŞEYH NASREDDİN KONAĞI DİVANHANESİNDE KALEM İŞİ BEZEMELER

Zengin bir kültürel mirasa sahip Anadolu coğrafyasında ev ve konaklar yapıldığı dönemin kültürel kimlikleri, yaşam biçimini ve teknolojilerini sergiler. Mekânın temsil aracı olan evler, içinde yaşamış ve yaşayacak olanların sosyal statüsünün, tarzının, anılarının, gündelik hayat pratiklerinin en iyi okunabileceği alanlardan biridir. Anadolu’da mozaik döşeme, taş oyma ve duvar süslemeleri ile ilgili çok sayıda ev ve konak örneği günümüze ulaşmıştır. Ancak değişen yaşam koşulları ve konfor bu evlerin terk edilmesine veya yıkımına sebep olmaktadır. Siirt Tillo’da yer alan ve Osmanlı devletinin son Mebus meclisinin üyesi olan Şeyh Nasreddin’e ait konak tüm özellikleri ile günümüze ulaşan ve enderlik değeri taşıyan bir yapıdır. Konak ev halkının yaşam alanı ile Şeyh Nasreddin’in siyasal ve sosyal kimliğini barındıran Divanhane bölümünden oluşmaktadır. Şeyh Nasreddin Konağı’nın hem konut hem de divanhane olarak kullanımı, divanhane bölümünde duvar ve kubbede yapılan kalem işi süslemeler evi diğer evlerden ayırarak, dönemin siyasi gücünü ve üslubunu aktarmaktadır. Bu çalışmayla, süslemelerini koruyarak günümüze kadar ulaşan ve döneminin özelliklerini yansıtan mimari dekorasyona sahip konağın kalem işi süslemeleriyle tanınmasına katkı sağlanacaktır.\nAnahtar Kelimeler: Kalem işi, süsleme, Şeyh Nasreddin Konağı\n

In Anatolia, which has a rich cultural heritage, houses and mansions display the cultural identities, lifestyles and technologies of the period they were built. Houses, as the means of representation of space, are one of the areas in which one can tell the social status, style, memories and daily life practices of those who have lived and will live in them. A wide range of examples of houses and mansions about mosaic flooring, stone carvings and wall decorations have survived in Anatolia until today. However, changing life conditions and comfort cause these houses to be abandoned or demolished. Located in Siirt Tillo, the mansion of Sheikh Nasreddin, who was a member of the last parliament of the Ottoman state, is a structure which has reached today with all its characteristics and has an exceptional value. The mansion consists of the living space of the household and the Divanhane (grand gathering place) section, embodying Sheikh Nasreddin’s political and social identity. The use of Sheikh Nasreddin’s Divanhane both as a residence and a divanhane, and the hand-drawn (kalem işi) decorations on the walls and dome in the divanhane section set the house apart from others and convey the political power and style of the period. This study will help the recognition of the mansion, which has survived to the present day by preserving its decorations and has an architectural decoration reflecting the characteristics of its period, with its painted ornaments. \nKeywords: Painted ornament, decoration, Sheikh Nasreddin’s Divanhane\n