Erken Cumhuriyet Dönemi Mekân Tasarımında Tekstil Malzemelerinin Kullanımının İncelenmesi

Endüstri devrimi ile ortaya çıkan atılımlar ve gelişmeler, ülkelerin bağımsızlaşmasıyla hız kazanmış, zanaat ve makine birlikteliği güç unsuru oluşturmuştur. Özellikle tekstil kavramının, Bauhaus’un etkisi ile 21. yüzyılda sanat sözcüğünün bir parçası olduğu görülmektedir. Tekstil ürünlerinin mekânsal öğe olarak iç mimari tasarımda kullanılması da tekstil ve mimarlık bilimlerini ayrılmaz bir bütün haline getirmiştir. Makale kapsamında savaş sonrası Türkiye’sinin emeklediği ve hızla toparlanmaya başladığı dönem içerisinde mimari öğelerden biri olan tekstil konusu ele alınmış, sürece etki eden sanat hareketleri ve mimari kimlikler yatırım ve gelişmeler ile incelenmiştir. Aynı zamanda 1920’li yıllarda etkisi görülen İngiltere’nin dünya tekstil piyasasını şekillendirmesi ve etkileşimi makale kapsamında örnekler ile irdelenmiştir. Bu bağlamda Erken Cumhuriyet Dönemi Türkiyesi mekân ve tekstil kavramları gerek iç mimari dekorasyon unsurları gerekse ülkenin yaptığı atılımlar ile ele alınmıştır. Böylece, her dönem kendini gösteren akımlar, topluma yön veren tasarımlar, tasarımcılar ve kuruluşlar ile mekân tasarımında tekstilin değişken rolü ile tekstil tasarım tarihinin nasıl bir değişim sürecinden geçtiğini görebilmek amaçlanmıştır.

The advances and developments that appeared with the Industrial Revolution have accelerated with the independence of the countries, and the synergy between the craftsmanship and machinery had become a power factor. Particularly the concept of textile has become an inseparable part of the word “art” in the 21st century with the influence of Bauhaus. The use of textile products in interior design as spatial elements made the disciplines of textile and architecture an integral whole. In the article, textile as one of the architectural elements was analyzed for the period where postwar Turkey was in her infancy and trying to rapidly recover, and artistic movements as well as architectural identities, investments and developments that impacted the process were examined. In addition, the power of England’s influence that emerged during 1920s in shaping the world’s textile market and her interactions are examined in the article with various examples. In this context, the concepts of space and textile in Early Republican Era’s Turkey are discussed both as an interior architecture decoration element and as one of the elements in the country’s progress. In this way, the study aims to demonstrate how the history of textile design has evolved through unique trends of each era; the designs, designers and institutions that shape the society and the varying role of textile in space design.