Cilt 10, Sayı 82 (Haziran 2021)

Araştırma Makalesi

Açık Alanda Sergilenen Sürrealist Heykellerde Biyomorfik Formlar

Yayımlandı 30.06.2021

Cilt 10 Sayı 82 kapak

Öz

Bu çalışmada, Sürrealizm akımı içerisinde adı geçen sanatçıların Sürrealist heykelin biyomorfik kanadında değerlendirilen ve özellikle açık alanda sergilenmiş heykel örneklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 1924 yılında Andre Breton’un yayınladığı Sürrealist manifestoyla sanatçılar akıl ve mantıkla ilerlemenin yerine otomatizmi, rüyaları, fantezileri ve hayalleri önceleyen bir yaklaşımla üretimler yapmışlardır. Önceleri şiirde kendini gösteren hareket plastik sanatlarda resim ve daha sonra heykel sanatında varlık göstermiştir. Sürrealist harekette heykel sanatı özelinde biyomorfik formlar ve buluntu nesnelerle oluşturulmuş gerçeküstü nesne kategorileri görülmektedir. Bu kategorilerden biyomorfik heykelin incelendiği çalışmada; önce biyomorfizm kavramı incelenmiş, sonra heykel örnekleri incelenen sanatçılardan Hans Arp ve Henry Moore’un bu anlayışla yaptıkları uygulamalarından yalnızca açık alanda sergilenmiş olanlara yer verilmiştir. Araştırmada doküman analizi yöntemi uygulanmıştır. Literatür tarama ile elde edilen verilerin ışığında biyomorfik üretimler yapan Arp ve Moore’un doğayla yakın ilişki kurdukları ve çalışmalarının açık alanda sergilenmesinin heykel-çevre ilişkisi ve izleyicinin deneyimi noktasında büyük önem taşıdığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler Biyomorfizm, heykel, sürrealizm

Abstract

Biomorphic Forms in Surrealist Statues Exhibited in Public Space

In this study, the sculpture samples of the artists mentioned in the Surrealism movement, which were evaluated in the biomorphic wing of the Surrealist sculpture and especially exhibited in the public space, were examined. With the Surrealist manifesto published by Andre Breton in 1924, artists began to produce works with an approach that prioritized automatism, dreams, fantasies, and ambitions instead of progressing with reason and logic. The movement first showed itself in poetry, and it’s followed with the presence in the art of painting and later in the art of sculpture. In the surrealist movement, there are categories of surreal objects created with biomorphic forms and found objects in the art of sculpture. The concept of biomorphism was examined in this study. Among the works produced by Hans Arp and Henry Moore with the biomorphism approach, only those exhibited in the public space are included. The document analysis method was used in the research. In the light of the data obtained from the literature review, it has been seen that Arp and Moore, who make biomorphic productions, have a close relationship with nature and that exhibiting their works in public space is of great importance in terms of the sculpture-environment relationship and the experience of the audience.

Keywords Biomorphism, sculpture, surrealism

PDF

Kaynakça

  1. Antmen, Ahu. 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, İstanbul: Sel Yayıncılık, 2008
  2. Altınyıldız Artun, Nur. Sürrealizm Mimarlık Mekan Sanatı, İstanbul: İletişim Yayınları, 2014
  3. Asyalı, Nur Fulya. Sürrealist Düşüncenin Modernizm Bağlamında Heykel Sanatına Yansıması, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi (Yüksek Lisans tezi) Yök tez arşivi (231755), 2008
  4. Bilge, Nilgün. Modern ve Soyut Heykelin Doğuşu, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi (Yüksek Lisans tezi) Yök tez arşivi. (430663), 2000
  5. Breton, Andre. Çılgın Aşk. Çev. İsmail Yerguz, Dost Kitabevi, 2003
  6. Breton, Andre. Sürrealizm Manifestosu, Ed. Ali Artun, Çev. Ufuk Yıldırım, Sanat Manifestoları, İstanbul: İletişim Yayınları, 2010
  7. Bolton, Linda. Surrealism (ed.Anna Claybourne) ,London:Belitha Press,2000
  8. Demirkalp, Mümtaz. Şehirsel Çevre Ve Heykel . Sanat Dergisi , Sayı 13 , 111-115, 2008
  9. Edgü, Ferit, Gerçeküstücülük,Gerçeküstücü Resim: Önemi ve Çelişkileri, Ed.Enis Batur, Gergedan Özel sayısı 2016 basımı (ilk baskı 1987), Kocaeli: Kült Neşriyat, 2016
  10. Farting, Stephan. Sanatın Tüm Öyküsü, Çev:Gizem Aldoğan ve Firdevs Candil Çulcu, İstanbul:Hayalperest Yayınevi, 2017
  11. Gay, Peter. Modernizm Sapkınlığın Cazibesi Baudelaire’den Beckett’e ve Ötesine, Çev: Sibel Erduman, İstanbul: Everest Yayınları, 2017
  12. Hamilton, George Hamilton. Painting and Sculpture in Europe 1880-1940. Yale University Press, 1993
  13. Hohl, Reinhold. Sculpture, Ed. Georges Duby & Jean-luc Daval,Köln:Taschen, 2006
  14. Huntürk, Özi. Heykel ve Sanat Kuramları,İstanbul:Kitabevi, 2011
  15. Karacan, Nesrin. Heykel Kaide ve Kütle, Sanat ve Tasarım Dergisi, Cilt7, Sayı:7, 2014
  16. Klıngsöhr-Leroy, Cathrin. Gerçeküstücülük, Çev: Mehmet Tahsin Yalım, İstanbul: Remzi Kitabevi, 2006
  17. Krauss, Rosalind. Passages In Modern Sculpture, Viking Press, 1977
  18. Lewison, Jeremy. Moore. Çev: Rengin Arslan, Germany:Taschen, 2008
  19. Nolde, Emil. İlkel sanat üzerine, Ed:Charles Harrison & Paul Wood. Sanat ve Kuram. Çev. Sabri Gürses. Birinci Baskı. İstanbul:Küre Yayınları. 2011
  20. O’Reilly, Sally. Henry Moore, Hong Kong: Franklin Watts, 2003
  21. Trier, Eduard. Form and Space: Sculpture of the Twentieth Century, New York: Praeger. 1968
  22. URL1:https://www.theartstory.org/movement/surrealism/ 8 (Erişim tarihi: 11.01.2021).
  23. URL2: https://www.ideelart.com/magazine/biomorphism (Erişim tarihi: 04.01.2021).
  24. URL3: https://www.theartstory.org/movement/surrealist-sculpture/artworks/#nav (Erişim tarihi: 21.01.2021).
  25. URL4: https://www.theartstory.org/artist/arp-hans/ (Erişim tarihi: 17.01.2021).
  26. URL5: https://www.ideelart.com/magazine/jean-arp (Erişim tarihi: 19.01.2021).
  27. URL6:https://www.tate.org.uk/art/research-publications/henry-moore/henry-moore-om-ch-three-piece-reclining-figure-no1-r1171992 (Erişim tarihi: 12.04.2021).