Cilt 10, Sayı 80 (Nisan 2021)

Araştırma Makalesi

Mehmet Başbuğ’un Resimlerinde Duygu Renk İlişkisi

Yayımlandı 30.04.2021

Cilt 10 Sayı 80 kapak

Öz

Mehmet Başbuğ, Türk resminin Anadolu coğrafyasındaki son dönem en parlak ressamlarındandır. Toplumsal gerçekçi resimleriyle ön plana çıkmaktadır. Mehmet Başbuğ, resimlerinde Anadolu, Orta Asya ve Türk Dünyası insanını kendisine konu edinmiştir. Türk dünyası, at ve bozkır resimleri vazgeçemediği konulardır. Anadolu’nun, orta ve yoksul kesim insanlarını tanıyan sanatçı, eserlerinde sosyolojik ve tarihi niteliklere sahip olgulara da vermiştir. Kurtuluş Savaşı destanları üzerine resimler yapmış, resimlerinde savaşın bitmez tükenmez acılarını, kırmızı, kahverengi, gri ve beyaz renkleri ustalıkla kullanarak özellikle kadın ve çocuk kahramanların üzerinden yansıtmıştır. Sanatçının resimleri incelendiğinde, deneyimlerini, sosyal etki ve gözlemlerini eşsiz bir duyarlılıkla aktardığı görülmektedir. Bu çalışmada, Mehmet Başbuğ'un eserlerinde, kullandığı renk yapısını bilgisayar programları aracılığı ile analiz edilerek ortaya koymak bu araştırmanın ana eksenini oluşturmaktadır. Sanatçının resimlerinde kullandığı renk paleti tespit edilerek, resimlerin konularında vurgulanan duygularla ne derece örtüştüğü Plutchik’in duygu modeli üzerinden incelenmiştir. Sanatçının resimlerinde kullandığı ortak bir renk paletinin yeni kuşak ressamlara bir model oluşturması bağlamında önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler Mehmet Başbuğ, Robert Pultchik, Duygu modeli, renk

Abstract

Relationship Between Emotion and Color in Mehmet Basbug's Paintings

Mehmet Başbuğ is one of the most brillant Turkish painters in the Anatolian region of the last period. He comes to the fore with his social realistic paintings. Mehmet Başbuğ has made the people of Anatolia, Central Asia and the Turkish World, the subject of himself in his paintings. The Turkish World, horse and steppe paintings are indispensable subjects for him. The artist, who knows the middle and poor people of Anatolia, also included facts with socialogical and historical qualities in his works. He painted on the epics of the war of ındependence and reflected the endless suffering of the war on the faces of women and children by skillfully using red, brown, gray and white colors in his paintings. When the paintings of the artist are examined, it is seen that he conveyed his experiences, social effects and observations with a unique sensitivity. In this study, the main axis of this research is to analyze the color structure used in Mehmet Başbuğ’s works by analyzing them with computer programs. The color palette used by the artist in his paintings was determined and the extent to which the paintings coincided with the emotions emphasized in their subjects were examined through Plutchik’s emotion model. It is though that a common color palette used by the artist in his paintings is important in terms of creating a model for the new generation of painters.

Keywords Mehmet Başbuğ, Robert Pultchik, Emotion model, color

PDF

Kaynakça

  1. Aksoy, Ş. (2006). Renk Bilgisi ve Renkli Çalışmalar, Ed. Özsoy, V., Yöntem ve Teknikleriyle Görsel Sanatlar Eğitiminde Uygulamalar, Ankara: Görsel Sanatlar Eğitimi Derneği Yayınları.
  2. Artut, K. (2004). Sanat Eğitimi Kuramları ve Yöntemleri, Ankara: Anı Yayıncılık.
  3. Aslan Odabaşı, H. (2006). Grafikte Temel Tasarım, İstanbul: Yorum Sanat Yayınları Cem Ofset.
  4. Aydın, E. D. (2004). Temel Tasarıma Çağdaş Yaklaşımlar, İstanbul: Mor Ajans.
  5. Başbuğ, M. (2016). “Bozkırdaki Atlar, Desenler”. Ed: Fatih Başbuğ. Ankara: Artsürem.
  6. Calvo, I. (2013, July ). A New Approach to the Debate between Color and Form in Relation to the Chromatic Circles and Models from the Early Nineteenth Century, 12th Congress of the International Colour Association AIC Colour 2013, United Kingdom.
  7. Cheng, K, Xhin, J.H., Taylor, G. (2000) Evaluation of Colour Emotion of Male and Female AIC Colour 2000, Seul.
  8. Cheng, S. (2020) Application Of Aesthetic Psychology In The Colour Matching Of Art Design, Revista Argentina de Clínica Psicológica Vol. XXIX, N°2, 622-627, DOI: 10.24205/03276716.2020.287
  9. Dikener, O. & Arıkan, A. (2010). Sanat ve Tasarım Eğitiminin Renklerin Anlamlandırılması Üzerindeki Etkisi, e-Journal of New World Sciences Academy Humanities, 5 (2), 328-340, Article Number: 4C0043.
  10. Gökaydın, N. (2002). Temel Sanat Eğitimi, Ankara: M.E.B Yayınları.
  11. Gürer, Latife (1970). Temel Dizayn’da Görsel Algı, İstanbul: Arı Kitabevi.
  12. Hanson, A.R. (2017) What is colour In Best, J. (Ed.) Colour Desing: Theories and Applications (pp.3-23), United Kingdom: The Textile Institute Book Series.
  13. Hilliard, B. (2013). Colour Psychology, Erişim adresi: http://www.seahorsesconsulting.com/DownloadableFiles/ColourPsychology.pdf
  14. Holtzschue, L. (2009) Rengi Anlamak, (F. Akdenizli, Çev.) İzmir: Duvar Yayınları.
  15. Humphrey, D., Rivas, M., Hermsen, C. (2013, July ) Colour in the Cause of Emotion 12th Congress of the International Colour Association AIC Colour 2013, United Kingdom.
  16. Hunjet, A., Ivanic, J. (2018) The Impact Of Colour Psychology On The Cridens Design, International Journal- Vallıs Aurea, Volume 4, Number 2 (pp.1-10).
  17. Kılıç, L. (1994). Görüntü Estetiği, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  18. Klem, I. (2013, July) Colour Energy and Wellbeing: the Lessons of the Orient, 12th Congress of the International Colour Association AIC Colour 2013, United Kingdom.
  19. Kołakowska, A., Landowska, A., Szwoch, M., Szwoch, W., Wróbel, M. R.(2015). lnformation Systems Development and Applications (Ed.Wrycza,S.), Modeling emotions for affect-aware applications, Published by Faculty of Management University of Gdańsk 81-824 Sopot, ul. Armii Krajowej 101.
  20. Mikellides, B. (2017) Colour psychology: The emotional effects of colour perception In Best, J. (Ed.) Colour Desing: Theories and Applications (pp.193-213) United Kingdom: The Textile Institute Book Series.
  21. Mylonas, D., MacDonald L. (2017) Colour naming for colour design In Best, J. (Ed.) Colour Desing: Theories and Applications (pp.131-155), United Kingdom: The Textile Institute Book Series.
  22. Öztuna, H. Y. (2007). Görsel İletişimde Temel Tasarım, İstanbul: Tibyan Yayıncılık.
  23. Plutchik, R. (1982) A psychoevolutionary theory of emotions, Social Science Information, 21,4/5,pp.529-553, London and Beverly Hills: Published by:Sage.
  24. Plutchik, R. (1990) Emotıons And Psychotherapy: A Psychoevolutionary Perspective, Newyork: Academic Press.
  25. Puhalla, D.M. (2005). Color As Cognitive Artifact: A Means Of Communication – Language And Message A dissertation submitted to the Graduate Faculty of North Carolina State University in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in Design.
  26. Setchell, J. S. (2017) Colour description and communication In Best, J. (Ed.) Colour Desing: Theories and Applications (pp.99-128), United Kingdom: The Textile Institute Book Series.
  27. Şenyapılı, Ö. (1996). Görsel Sanatlar ve İletişim, Ankara: Sanat Yapım Yayıncılık.
  28. Tepecik, A. (2017).” Prof. Dr. Mehmet Başbuğ’un Anadolu ve Anayurt Resimleri üzerine” Edebice Fikir, Sanat ve Edebiyat Dergisi, S. 9 Yıl 2 Eylül- Ekim, s.16-20.
  29. Yabalak, H. (2020). “Mehmet Başbuğ resimlerinde Millî Mücadele’ Vankulu Sosyal Araştırmalar Dergisi sayı 6 117-136.
  30. Color extraction, TinEye. https://labs.tineye.com/color/. Erişim tarihi:27.01.2021
  31. TinEye, (2021) https://labs.tineye.com/color/ Erişim tarihi: 28.01.2021
  32. https://www.artsurem.com/art/artwork/mehmet-basbug/2, Erişim tarihi: 03.02.2021.