ENDÜSTRİYEL DUVAR KAPLAMALARI SERAMİKLERİNDE SELÇUKLU GEOMETRİSİNİN KULLANIMI

Seramik kaplama malzemeleri, Selçuklu Devri 13. yüzyıl mimari yapıların iç ve dış yüzeylerinde yüzyıllar boyu kullanılmış, zengin desen özelliklerinin yanı sıra desenlerin kompozisyonlardaki olağanüstü kullanım ile bu kültürel mirasın değerini arttırmıştır. Selçukluların kendilerine özgü teknik ve desen anlayışı dönemin karakteristik özelliğini oluşturmaktadır. Özellikle geometrik desenlerin en çarpıcı uygulamaları Selçuklulara ait mimari yapıların bezemelerinde görülmektedir. Bu dönem duvar kaplama bezemelerde yaygın kullanılan tasarım elemanlarından biri olan geometrik desenler, tasarım, teknik ve çeşitlilik bakımından oldukça zengindir. Bu geometrik desenler, biçimsel özellikleri yanında desen çeşitliğindeki zenginlik, kompozisyonlarda geniş bir alana sahip olan sonsuzluk ve simetri anlayışını yansıtarak olağanüstü kullanımı ile kültürel mirasımıza önemli katkıda bulunmuştur. Anadolu topraklarındaki seramik sanatının sanayiye dönüşmesi Cumhuriyet dönemine dayanır. Seramik sektörünün kuruluşu 1950’li yıllarda başlayan planlı kalkınma dönemlerine rastlar. 18. yüzyıl Sanayi Devrimi ve teknolojinin gelişmesi ile birlikte seri üretimin gündeme gelmesi, seramik endüstrisinin ve tasarım gereksiniminin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu süreçte, çinilerin yerini, seramik kaplaması olan karolar almıştır. Kültürel birikimin geçmişten geleceğe aktarılmasında bir köprü oluşturan Selçuklu çini sanatı mirası binlerce yıldır süregelen sanat birikimini nesilden nesille aktararak günümüze ulaştırarak, Türk seramik sektörüne bir tasarım mirası olmuş ve ayrıca günümüzde mimari ve seramik endüstrisinde çalışmalara ilham kaynağı olmaya da devam etmektedir. Bu makalede; Anadolu Selçuklu geometrisi ve günümüz mimarisi endüstriyel duvar kaplamalarında kullanım biçimleri incelenmekte ve Selçuklu döneminin günümüzdeki çalışmalara etkisi açıklanmaktadır.\nAnahtar Kelimeler: Geometri, Seramik kaplama, Selçuklu\n

Ceramic coatings (tiles) had been used on the interior and exterior surfaces of the 13th century architectural structures for centuries during the Seljuk Period. These coatings have increased the value of this cultural heritage with not only their rich pattern features but also the extraordinary use of patterns in compositions. The characteristic feature of this period had been constituted by Seljuk's unique understanding of technique and pattern. Especially the most attractive applications of geometric patterns are seen in the decoration of architectural structures belonging to the Seljuks. Geometric patterns, one of the most widely used design elements in wall covering decorations, are very rich in design, technique and variety. These geometric patterns have contributed significantly to our cultural heritage with their extraordinary use by reflecting the richness in pattern diversity, the understanding of infinity and symmetry that have a wide area in compositions, besides their formal features.\nThe transformation of ceramic art into industry in Anatolian soils started in the Republic period. The establishment of the ceramic industry dates back to the planned development periods that started in the 1950s. With the industrial revolution of the 18th century and the development of technology, the start of mass production activities led to the emergence of the ceramic industry and the design requirement. In this period, ceramic art tiles replaced by ceramic coatings.\nThe Seljuk tile art heritage, which forms a bridge for the transfer of cultural heritage from the past to the future, has been a design heritage for the Turkish Ceramic Industry by transferring the art accumulation that has been ongoing for thousands of years from generation to generation, and it also continues to be a source of inspiration for the works in the architecture and ceramics industry today. In this article; the Anatolian Seljuk’s geometry and its usage in today's architecture in industrial wall coverings are examined and the effects of the Seljuk period on today's works are explained. \n\nKeywords: Geometry, ceramic coating, Seljuk\n