Hediyelik (Hatıra) Eşya Tasarımı: Hatay Arkeoloji Müze Mağazası İçin Bir Uygulama

Hediyeleşme, her toplumun kültüründe özel alanlarda, aile içi ilişkilerde, arkadaşlar arasında işlevsel ve sosyal bir öğedir. Hediyelik (hatıra) eşya bireylerin gittiği seyahatlerde, gezdiği yerlerden veya müze ziyaretlerinde aldığı ürünlerdir. Seyahatler sırasında alınan hediyelik eşyalar, bir yere ait tarih ve kültürün başka bir yere taşınmasında ve tanıtımında oldukça önemlidir. Özellikle son yıllarda dünyada ve Türkiye’de büyük gelişme gösteren müze mağazaları bu kültürel ve tarihsel aktarımın en önemli yerlerinden biridir. Hatay, köklü tarihi, zengin kültürel mirası ve çok çeşitli el sanatları ile ülkemizin önemli şehirlerinden biridir. Zengin mozaik koleksiyonuna sahip Hatay Arkeoloji Müzesi ise Hatay’ın arkeolojik ve kültürel mirasını gözler önüne sermektedir. Müzede ilk çağlardan, Cumhuriyet dönemine kadar çok farklı uygarlıklara ait kalıntılar yer almaktadır. Müzeye ziyarete gelen turistler, bu geniş zaman dilimine ait kalıntıları görüp, kentin tarihi hakkında fikir edinirler. Müze mağazasında yer alan hediyelerden de alarak kente dair anıları saklamak üzere yanlarında götürüler. Bu anlamda müze mağazası için yapılan tasarımlar Hatay şehrinin tanıtımı için çok büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, hediyelik (hatıra) eşya tasarımı ve müze mağazacılığı hakkında bilgiler verilerek, Hatay Arkeoloji Müzesi Mağazası için yapılan tasarım örnekleri ve uygulamaları anlatılacaktır.

As an important cultural element, gift giving is a communication tool between people and societies. Gifting is a functional and social element in the culture of every society, in private areas, in family relationships, and among friends. Souvenirs are products that individuals buy on their travels, places they visit or museum visits. Souvenirs bought during travels are very important in promoting the history and culture of one place to another place. Especially in recent years, museums in the world and showing great improvement stores in Turkey this is one of the most important places of cultural and historical transmission. Hatay is one of the important cities of our country with its deep-rooted history, rich cultural heritage and a wide variety of handicrafts. Hatay Archeology Museum, which has a rich mosaic collection, reveals the archaeological and cultural heritage of Hatay. In the museum, there are ruins belonging to many different civilizations from the ancient times to the Republic period. Tourists who come to visit the museum can see the ruins of this extended period and get an idea of the history of the city. They are also taken from the gifts in the museum store and taken with them to keep the memories of the city. In this sense, the designs made for the museum store are of great importance for the promotion of the city of Hatay. In this study, information about gift (souvenir) design and museum retailing will be given, and design examples and applications for Hatay Archeology Museum Store will be explained.