Cilt 9, Sayı 71 (Temmuz 2020)

Araştırma Makalesi

20. Yüzyılda Metafizik Resimlerde Mekân ve Zaman İlişkisi

Yayımlandı 30.07.2020

Cilt 9 Sayı 71 kapak

Öz

Genel içeriğiyle varlık, varoluş, uzay ve tanrı gibi kavramları ele alan metafizik, felsefenin bir dalıdır. Bilimden farklı yöntem ve bakış açılarıyla, bu kavramlarla ilişkili sorulara yanıt aramıştır. Tüm bu soruların gerekçesi de evreni tanımlama çabasıdır. Metafizik felsefe tarih boyunca insanın, yaşam ve ölümün yarattığı belirsizliklerin hissettirdiği acizliğe karşı çözüm arayışı olmuştur. Dönemin algısıyla paralel gelişen bakış açıları da sorulara ve önermelere şekil vermiştir. Tüm bu metafiziksel yaklaşımlar zaman ve mekândan bağımsız bir tanımlama içermemektedir. Zaman ve mekân, metafiziğin en temel problematiklerinden biri olarak insanı evrenin içine yerleştirmede ve anlamlandırmada en önemli unsurlar olarak kabul edilmiştir. Bu bağlamda, gerçek ve gerçekliğin kabul gören bilimsel açılımlarının yanı sıra fizikötesi bir açılıma sahip olan metafizik, bilimden ziyade en çok sanat alanında görünür olmuştur. Bu makalede amaçlanan, özellikle 20. yüzyılda yaşanan toplumsal olayların, dünya savaşlarının getirdiği yıkım ve hayal kırıklıklarının sanatçılar üzerindeki etkileri ve bununla ilişkili varoluşsal sorgulamaların sanata yansımaları bağlamında, metafizik felsefenin metafizik sanatın ortaya çıkmasındaki rolünü analiz etmektir. Konu ile ilişkili olarak bu çalışmada, metafiziğin tanımlamalarına ve süreçlerine yer verilmiştir. Giorgio de Chirico ve Carlo Carra’nın eserleri, zaman-mekân kavramları ele alınarak, metafizik kapsamında biçim ve içerik açısından yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler Metafizik, Mekân, Zaman, Metafizik Sanat

Abstract

Space and Time Relationship in Metaphysical Paintings of the 20TH Century

Metaphysics, which deals with concepts such as existence, existentialism, space and god in its general content, is a branch of philosophy. It sought answers to questions related to these concepts through methods and perspectives different from science. The reason for all these questions is the effort to define the universe. Metaphysical philosophy has been the search for a solution to helplessness caused by the uncertainties caused throughout the history by life and death. Perspectives developed in parallel with the perception of the period have also shaped the questions and propositions. All these metaphysical approaches do not contain a definition that is independent of time and space. Time and space, as one of the most fundamental problematics of metaphysics, are accepted as the most important elements in placing and making sense of the human into the universe.

In this context, metaphysics, which has a transphysical perspective as well as the accepted scientific expansions of real and reality, was mostly visible in the field of art rather than science. The aim of this article is to analyze the role of metaphysical philosophy in the emergence of metaphysical art in the context of the effects of social events, especially the destructions and disappointments caused by the world wars in the 20th century, on the artists and the reflections of the existential inquiries related to this. Furthermore this study includes definitions and processes of metaphysics. The works of Giorgio de Chirico and Carlo Carra have been interpreted in terms of form and content within the scope of metaphysics by considering the concepts of time-space.

Keywords Metaphysics, Space, Time, Metaphysical Art

PDF

Kaynakça

  1. Aral, Ö. “De Chirico: Mekânın Metafizik Belleği” Sanat Dergisi, 15 (24 Ağustos 2010): https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunigsfd/issue/2603/33511
  2. Aristoteles. “Fizik”. Çev. Saffet Babür, YKY İstanbul:1997.217 b 30.
  3. Antmen, Ahu. 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2008.
  4. Atış, Naciye. “Parmenides Felsefesinin varlığı Temellendirme Tarzının Kendinden Sonraki Felsefeye Etkileri” Mersin Üniversitesi Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (1 Nisan 2009): https://dergipark.org.tr/tr/pub/flsf/issue/48605/617506
  5. Cevizci, Ahmet. Paradigma Felsefe Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Paradigma, 2000.
  6. Çakın, Melodi. Nİetzsche ve Heidegger’de Metafizik Sorunu, Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2015.
  7. Çetin, Ayhan ve Sarıkahya, Ersan. “Giorgio da Chirico dan Carlo Carra’ya, Carlo Carra dan,Giorgio da Morandi’ye Metafizik Resim” 11. Uluslararası Akdeniz’de Güzel Sanatlar Sempozyumu ve Kültür Sanat Çalıştayı. Kasım 2017: https://issuu.com/m-ali-eroglu/docs/imfarts
  8. Eroğlu, Ayşe. "Henri Bergson’da Bilinç-Sezgi İlişkisi". Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 2012 / 27 (Nisan 2012) https://dergipark.org.tr/tr/pub/sufesosbil/issue/11410/136254
  9. Heidegger, Martin. Nietzsche’nin Tanrı Öldü Sözü ve Dünya Resimler Çağı. Çev. Levent Özşar, Bursa: Asa Kitabevi, 2001.
  10. Hançerlioğlu, Orhan. Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1993.
  11. Kaçar, Erman. “Aristoteles Metafiziğinin Temel İlkeleri ile Aydınlanmada Hakiki Metafizik İddiası Olarak Kant Metafiziği” Dört Öge Dergisi, 10 (1 Aralık 2016): https://dergipark.org.tr/tr/pub/dortoge/issue/40209/478750
  12. Köktürk, Milay. Zaman Üzerine Felsefi Soruşturma, İstanbul: Ötüken, 2017.
  13. Karadaş, Nergiz. “Kuramsal Yaklaşımlar ve İnternet’te Şimdiki Zaman Olgusu”, Uluslararası folklor/edebiyat Dergisi, 21-83 (1 Aralık 2015): https://dergipark.org.tr/tr/pub/fe/issue/26049/274356
  14. Kahveci, Kutsi. “Varlık-Yokluk Arasında: Mekân Üzerine Bir Değerlendirme” Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 59 (8 Haziran 2018): https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniefd/issue/37366/431703
  15. Morkoç, Mehtap. “Sanat Nesnesi ve Mekân İlişkisi Üzerine Uygulamalar” Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Seramik Anasanat Dalı. Yüksek Lisans Sanat Çalışması Raporu, 2013.
  16. Şulul, Cevher. “Metafiziğin Tarihsel Evrimi” HRO. İlalıiyat Fakültesi Dergisi, Sayı: V. Ocak-Haziran 2003: http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D01392%5C2003_5/2003_5_SULULC.pdf
  17. Turani, Adnan. Dünya Sanat Tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi: 1992.
  18. URL-1: “Aristoteles Hocası Platon’a Neden Karşı Çıktı? “(6 Ocak 2020) 10 Nisan 2020. https://www.youtube.com/watch?v=zA9unRTFXV0&t=242s
  19. URL-2: “029 Platon: Ruh ve Tanrı Kuramı “(11 Mayıs 2018) 13 Ocak 2020. https://www.youtube.com/watch?v=2Spzr4993c8&t=1488s
  20. URL-3: Boşnakoğlu, Merve. “Metafizik Resim Üzerine” (12 Nisan 2018) 22 Mart 2020. https://karakoymono.com/2018/04/12/metafizik-resim-uzerine/
  21. URL-4 / URL-5/ URL-6: Artun, Ali. “De Chirico’nun Mimari Evreni” (2 Mayıs 2016) 15 Aralık 2019. https://www.e-skop.com/skopbulten/de-chiriconun-mimari-evreni/2923
  22. URL-7: “Metafizik Sanat” (ty) 2 Ocak 2020. https://www.tarihbilimi.gen.tr/makale/metafizik-sanat/
  23. URL-8: Artun Ali “De Chirico’nun Mimari Evreni “(02.05.2016) 2 ocak 2020. http://www.aliartun.com/yazilar/de-chiriconun-mimari-evreni/#17
  24. URL-9: Khan Academy Türkiye. Giorgio de Chirico'nun "Endişeli Yolculuk" İsimli Eseri (Sanat Tarihi / Dışavurumculuktan Pop- Art'a)” (27 Ocak 2015) 22 Mart 2020. https://www.youtube.com/watch?v=xxDPpc62quE&list=PLX9VLdjp5URAtephiV6UISrKrF-0sCACX&index=39&t=0s
  25. URL-10: (14 Kasım 2013) 5 Nisan 2020. https://20thcart.tumblr.com/post/67025031189/airs20thcentury-carlo-carra-mother-and-son