Artırılmış Gerçeklik, Sanal Gerçeklik ve Karma Gerçeklik Kavramlarında İsimlendirme ve Tanımlandırma Sorunları
Öz
Gerçek kavramı varolagelen veya varolacak olarak tanımlanabilmektedir. Gerçek ortam duyumsama yeteneği ile algılanabilmektedir. Duyu organlarıyla algılanan gerçekliğin bilgiye dönüştürülmesi gerçekliğin tanımlanma sürecidir. Gerçeklik kavramı, varolanı tanımlamaktadır. Gerçekle algı bağıntılıdır. Algının bellekle olan ilişkisinde etkilenebilir ve yanıltılabilir olması gerçek kavramında yeni boyutlar açmaktadır. Grafik tasarım alanı için günümüzde gerçek ortamın bilgisayar destekli veri akışıyla algısının yükseltilmesi artırılmış gerçeklik (İng: augmented reality - kıs.: AR) olarak Türkçeleştirilmiştir. Gerçeğe çok yakın olmayan ama gerçekliğin benzetimi yapay ortam sanal gerçeklik (İng: virtual reality - kıs.: VR) olarak Türkçeleştirilmiştir. İlk adımında artırılmış ortam son adımında sanal ortam bulunan sanallık süreci geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Sanallık sürecinin bütününü karma gerçeklik (İng: mixed reality - kıs.: MR) kapsamaktadır. Sanallık sürecinde kavramlar arasında keskin sınırla bulunmamakla beraber artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve karma gerçeklik kavramları kolay ayrışabilmektedir. Fakat Türkçe isimlendirmeden olduğu düşünülebilen şekilde kavramların karıştırılabildikleri, yanlış kullanılabildikleri ve bu durumun kalıplaştığı görülebilmektedir. Kavramların temsil ettiği özgün değerler araştırılmış, örnek vakalar incelenmiş ve olası kavram isimleri önerileri geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler Gerçek, Sanal, Artırılmış Gerçeklik, Sanal Gerçeklik, Karma Gerçeklik
Abstract
Naming and Identification Problems at Augmented Reality, Virtual Reality and Mixed Reality
The concept of truth can be defined as existing or will exist. The real environment can be perceived with the ability to sense. The transformation of reality perceived by sense organs into information is the process of defining reality. The concept of reality defines what exists. Perception is related to reality. The fact that perception can be influenced and misleading in its relationship with memory opens new dimensions in the concept of reality. For the graphic design field, increasing the perception of the real environment with computer-aided data flow has been translated into Turkish as artırılmış gerçeklik (En: augmented reality - AR). This artificial environment, which is not very close to reality but simulates reality, has been translated into Turkish as sanal gerçeklik (En: virtual reality - VR). In the virtuality process, which includes virtual reality in the first step and augmented reality in the last step, reality spreads to a wide range from the real environment to the virtual environment. Karma gerçeklik (En: mixed reality - MR) covers the entire virtual process. Although there is no sharp boundary between the concepts in the virtuality process, the concepts of augmented reality, virtual reality and mixed reality can easily separate. However, it can be seen that the concepts can be mixed and misused in a way that can be thought to be naming Turkish. The unique values represented by the concepts have been researched, sample cases have been examined and suggestions for possible concept names have been developed.
Keywords Reality, Virtual, Augmented Reality, Virtual Reality, Mixed Reality
Kaynakça
- Hançerlioğlu, O. (2015). Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Cevizci, A. (2003). Felsefe Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınlar.
- Sözen, M., Tanyeli, U. (1992). Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
- Milgram, P., Kishino, F. (1994). A Taxonomy Of Mixed Reality Visual Displays. EICE Transactions on Information Systems. Sayı: E77-D.
- Tokareva, J. (2018). The Difference Between Virtual Reality, Augmented Reality And Mixed Reality. Forbes. Erişim: 01.07.2020 forbes.com/sites/quora/2018/02/02/the-difference-between-virtual-reality-augmented-reality-and-mixedreality/#614c6f4c2d07
- King, B. (2017). Augmented - Artırılmış Gerçeklik (K. Balaban Çev.). İstanbul: Mediacat Yayıncılık. ISBN: 9786054584925
- Lee, K. (2012). “Augmented Reality in Education and Training”. Techtrends: Linking Research & Practice to Improve Learning.
- Rosenberg, L.B. (1993). “Virtual Fixtures: Perceptual Overlays for Telerobotic Manipulation”. IEEE Annual Int. Symposium on Virtual Reality. s:76–82.
- İpek, A. R. (2019). Karma Gerçeklikte Çoklu Mekân Tasarımı. Sanatta Yeterlik Tezi. ANKARA: Hacettepe Üniversitesi
- Cotton, B., Oliver, R. (1997). Siberuzay Sözlüğü (Ö. Arkan, Ö. Çendeoğlu Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayınları.
- MERRIAM-WEBSTER. Augmented Erişim: 01.07.2020. www.merriam-webster.com/dictionary/augmented
- LEXICO. Augmented Erişim: 01.07.2020. https://www.lexico.com/definition/augmented
- CAMBRIDGE DICTIONARY. Augmented Erişim: 01.07.2020. https://dictionary.cambridge.org/tr/sözlük/ingilizce/augment?q=augmented
- TDK. Artırmak. Erişim: 01.07.2020. https://sozluk.gov.tr/
- TDK. Arttırmak. Erişim: 01.07.2020. https://sozluk.gov.tr/
- DESIGNBOOM. Christo’s floating ‘london mastaba’ sculpture to be recreated in augmented reality. Erişim: 01.07.2020. https://www.designboom.com/art/christo-london-mastaba-sculpture-recreated-in-augmented-reality-07-08-2020/?fbclid=IwAR1Awno4F9IG3qxwUxpXIGP7S8vSOqgKwaflx-YUsSjDjDL5aSBE8N2dSpE
- Jerald, J. (2016). The VR Book: Human-Centered Design for Virtual Reality. ABD: ACM Books
- Baltrušaitis, J. (1977). Anamorphic Art. New York: Harry N. Abrams. ISBN 9780810906624.
- Kelly, K. (2016). The Untold Story of Magic Leap, the World’s Most Secretive Startup. Wired. Erişim: 01.07.2020. wired.com/2016/04/magic-leap-vr/
- MERRIAM-WEBSTER. Virtual. Erişim: 01.07.2020. merriam-webster.com/dictionary/virtual
- MERRIAM-WEBSTER. Virtual Reality. Erişim: 01.07.2020. merriam-webster.com/dictionary/virtual%20reality
- TDK. Sanal. Erişim: 01.07.2020. tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.5c08e21ccc9272.80306911
- Ohta, Y., Tamura, H., (1999). Mixed Reality: Merging Real and Virtual Worlds. Heidelberg: Springer-Verlag Berlin. ISBN:3540656235.
- Milgram, P., Kishino, F. (1994). A Taxonomy Of Mixed Reality Visual Displays. EICE Transactions on Information Systems. Sayı: E77-D.
- FACEBOOK. (t. y.). Oculus. Erişim: 01.07.2020. facebook.com/pg/Oculusvr/about/
- Conditt, J. (2015). Valve is making a VR headset and its own Steam Machine. Engadget. Erişim: 01.07.2020. engadget.com/2015/02/23/steamvr-valve-virtual-reality-gdc/
- D’Orazio, D., Savov, V. (2015). Valve’s VR headset is called the Vive and it’s made by HTC. Theverge. Erişim: 01.07.2020. theverge.com/2015/3/1/8127445/htc-vive-valve-vr-headset
- MERRIAM-WEBSTER. Mixed. Erişim: 01.07.2020. merriam-webster.com/dictionary/mixed
- TDK.Karma.Erişim:01.07.2020. tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.5c1e08913caae4.19911811