Tekstilde İnovatif Tasarım Yaklaşımı: Biyomimikri

Tekstil; önceleri dokuma yöntemi ve bu yöntemle üretilmiş kumaş anlamını taşırdı. Günümüzde ise, kumaş elde etmeye yarayan elyaf veya iplik gibi ham maddeleri, bunların üretim süreçlerini ve diğer tüm (dokuma, örme ve nonwoven) kumaş üretim metotlarını da kapsayan genel bir terimdir ve tekstil endüstrisi dünyanın sayılı endüstrileri arasında yer almaktadır. Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişle, insanların doğa ile arasındaki ilişkiye makine ilişkisi de eklenmiştir. Sanayi devrimleri ve makineleşme ile sanat-zanaat ve tasarım kavramları yeniden sorgulanmaya başlamıştır. Mimesis’te sanatçı - doğa ilişkisi tartışılırken, Biyomimetik tasarım, doğadaki modelleri taklit ederek veya bunlardan ilham alarak insanların oluşturduğu tasarımları ifade eder. Doğadaki canlı ya da cansız tüm varlıklar, biyomimetik yaklaşımda bilim adamları, mühendisler, tasarımcılar ve sanatçılar için sonsuz esin kaynağı olur. 21. Yüzyılın tasarımlarında ilham kaynağını doğadan alan bilim insanları ve tasarımcılar, yüzyılın teknoloji avantajlarını yüzlerce yıl öncesinden gelen taklit yaklaşımı ile birleştirerek tekstil alanında bir çeşitlilik ortaya koymaktadırlar. Günümüzde doğa-tasarım-endüstri birlikteliği ile ortaya çıkan ürünlerin işlevselliği yanı sıra halen sınırlı sayıda tasarım olması, biyomimetik yaklaşımın tasarım açısından daha fazla değerlendirilmesi gerektiğinin bir işaretidir. Bu çalışmada biyomimetik etkisi ile tekstil tasarımlarına yönelik yapılan uygulamalar araştırılmıştır. Makalede biyomimetik ve onun geçmişten günümüze tasarımdaki yeri, biyomimetik ile tekstil endüstrisine yön veren tasarımların ilişkisi, renk-doku-işlevsellik bağlamında biyomimetik yaklaşım ile hazırlanan özgün tekstil tasarımları incelenmekte ve bunlar, güncel örnekler üzerinden değerlendirilmektedir.

Textile was meaning as a weaving method and fabric produced by this method in the past. Today, however, it is a general term that includes raw materials such as fibers or yarns for the production of fabrics, their production processes and all other (knitted and nonwoven) fabric production methods, and the textile industry is one of the few industries in the world. With the transition from agricultural society to industrial society, the machine relationship has been added to the relationship between people and nature. With the industrial revolution, the concepts of art-craft and design have started to be questioned again. Scientists and designers, inspired by nature in the designs of the 21st century, show a diversity in the field of textile by combining the technological advantages of the century with the evolved imitation approach of hundreds of years. Today, besides the improved functionality of the products by nature-design-industry collaboration, there are limited number of designs and this shows biomimetic approach needs to be evaluated more. In this study, the applications of textile designs with biomimetic effect were assessed. Biomimetic and its place in design from past to present, the relationship between biomimetic and designs that direct the textile industry, original textile designs prepared with biomimetic approach in the context of color-texture-functionality are examined and evaluated with current examples.