Ana yönlendirme menüsünü atla Ana içeriği atla Site alt kısmını atla

Desenlerinin İncelenmesiyle Bir Sanatçı: Adnan Tepecik

Cilt 9 Sayı 65 kapak

Öz

Sanat, tin’in bir görünümü sayılmaktadır. Estetik nesne; doğal olmayan, yapılmış, üretilmiş bir nesnedir ve bu nesnenin güzellik kavramı doğadaki güzelden, çok daha üst düzeydedir. Sanat yapıtının içeriği, doğallığını özel olarak yitirmiş bir varoluştur ve sanatsal yaratıcılık, insanoğlunun temel varoluş gerçekliğini oluşturmaktadır. Ulaşılması amaçlanan sanatsal varoluş değerlerine ulaşmak, doğasal gerçekliğin ötesinde bir arayıştır. Bu arayış, kaynağını çevresinden alsa da özünde tecrübeye bağlı olarak bir işlem geliştirme çabasıdır. Bu sebeple sanat eserinin oluşum sürecini, deneyler zenginliği olarak da adlandırabiliriz. Bu zengin içeriğe sahip sanat nesnesinin değerlendirilmesi, her çağda önem taşımaktadır. Sanat eserinin anlatım dilini anlamak, ancak oluşumunun incelenmesiyle olanaklı hale gelmektedir. Sanat eseri; sadece bir yaratıcılık eylemi değildir. İnsanlığın uzun sürede elde ettiği sanat birikiminin; sosyal, kültürel ve bilimsel gelişimiyle birlikte zamana karşı koruyan bir taşıyıcısıdır. Geçmişten günümüze doğru incelendiğinde, insanlığın en önemli varlıksal gereksinimlerinden birinin yine sanat olduğu görülmektedir. Çağın ihtiyacına yönelik bu gereksinim, koşullara ve dönemlere göre gelişim ve değişim göstermektedir. Sanatın bu gelişimini izleme olanağı veren, ruhun maddeye dönüşmüş hali olan, eserin ilk hali; yani desendir. Araştırmada Adnan Tepecik’in bilim ve teknolojinin etkisinde ürettiği 2009-2013 yıllarında yapılmış bazı desenleri incelenmiştir. Üretilen eserler yorumlanırken, iki varlık tabakasıyla; ön yapı kategorisinin maddi boyutu ve arka yapı kategorisinin oluşum sebepleri irdelenerek değerlendirilmiştir. Eserin ön yapısı, görünen maddi tabakasıdır. Bu tabaka eserin reel yüzüdür, eserde kullanılan malzemedir. Kısaca maddi tabaka, eserin tekniğiyle birlikte estetik kurulumundan oluşur. Eserin arka yapısı ise eserin ruhu, görünmeyen yüzü yani irreel tabakasıdır. Eserin bu yüzünü oluşturan, mana tabakasıdır. Sanatçının özel hayatı, sosyal ve siyasal olayların sanatçıya yansıması, eserin arka yapısında incelenebilir. Araştırmada yer alan bu eserler, sanatçının çağını anlamlandırma sürecini içerdiği gibi doğanın makine ile, geleneğin moderniteyle, geçmişin gelecekle hesaplaşmasını anlatır.

Anahtar Kelimeler sanat eseri incelemesi, ön ve arka yapı kategorileri, transformasyon, Adnan Tepecik

Abstract

An Artist and a Review of His Drawings: Adnan Tepecik

Art is considered as a reflection of psyche. Aesthetic object is an unnatural, structured and produced material and beauty concept of this object is at a higher level than beauty in nature. Content of work of art is an existence that specifically has lost its naturality. Artistic creativity constitutes basic existence reality of human beings. To reach artistic existence values that are sought to be achieved is a quest beyond natural reality. Although this quest originates from its environment, it is essentially an effort to develop a transaction based on experience. Therefore, we can also name the process of creating a piece of art as plethora of experiences. Assessment of an art piece with such rich content is of importance in every period. Understanding expression language of art piece is only possible with the review of its creation. Work of art is not only an act of creativity. It is also a carrier that protects art experience human beings have long obtained, together with social, cultural and scientific developments, against time. Considered from past to present, it is observed that art is, again, one of the most crucial existential requirements of mankind. This requirement in line with particular needs of an era varies and develops according to terms and periods. The first state of artefact, that is to say the drawing, is what enables us to trace such development of art and the state of transformation of spirit into substance. In this study, some drawings Adnan Tepecik created between 2009 and 2013 under the influence of science and technology are examined. While interpreting artefacts, two categories of existence, material dimension of foreground structure category and creation reasons of background structure category have been studied and assessed. Foreground structure of an artefact is its visible material layer. This is the real façade of an art piece, it is the material used in such piece of art. In short, material layer is composed of art piece’s aesthetic installation together with its technique. Background structure of an artefact, on the other hand, is the essence of such artefact, its invisible façade, that is to say, it is the unreal layer. What constitutes this façade of the artefact is meaning layer. Private life of artist, reflection of social and political incidents upon artist can be examined in background structure of the artefact. These artefacts taking place in this study not only contain artist’s process of interpreting his era but also explain settlement of nature with machine, tradition with modernity, and past with present.

Keywords Adnan Tepecik, art review, foreground and background structure categories, transformation

PDF

Kaynakça

  1. Akurgal, Ekrem. Hatti ve Hitit Uygarlıkları. Ankara: Phoenix Yayınları, 2015.
  2. Altıntaş, Osman ve Koç Can, Damla. Bedri Rahmi Eyüboğlu- Neşet Günal- Nuri İyem- Mehmet Pesen-Nedret Sekban Eserlerinin yapı kategorileri bakımından incelenmesi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 5/23 (2016),831-864.
  3. Antmen, Ahu. Sanatçılardan Yazılar ve Açıklamalarla 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar. İstanbul: Sel Yayınları, 2013.
  4. Arnheım, Rudolf. The Dynamics of Visual Form, Berkeley: University of California Press, 1977.
  5. Atila, Kızıldağ Oya. Minyatür Sanatındaki Hayvan Figürlerinin Sembolik İfadeleri.(2011) http://e-dergi.marmara.edu.tr Erişim Tarihi 27.02.2018.
  6. Berkli, Yunus & Gültepe, Gülten. Sanat metafor ve dönüşüm. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sanat Dergisi,30, (Aralık 2016), 44-51.
  7. Cellan, Rory. Hawking: Yapay zekâ insanlığın sonunu getirebilir.(2014) http://www.bbc.com. Ulaşım tarihi: 07.03.2018.
  8. Çakmaklısoy, H.Musal. Çağdaş Türk Resim Sanatında Kuş İmgesinin Hareket Bağlamında İncelenmesi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6/38 (2017),2751-2771.
  9. Deonna, Waldemar. Sanatta ritimler ve kanunlar. Çev. Süleyman Kazmaz, İstanbul: Remzi Yayınları, 1945.
  10. Eroğlu, Özkan. Sanatta derin hislenmenin felsefesi. İstanbul: Tekne Yayınları, 2014.
  11. Eroğlu, Özkan. Soyutlama ve Duyumsama Wilhem abstraktion und ein fühlung Worringer.İstanbul:Tekne Yayınları, 2017.
  12. Frankl, E.Viktor. İnsanın anlam arayışı. Çev. Selçuk Budak. İstanbul: Okyanus Yayınları, 2017.
  13. Freud Sigmund. An outline of psycho analysis.USA:W.W.Norton &Company, 1989.
  14. Fromm, Erich. Özgürlükten kaçış. Çev.Şemsa İstanbul:Yeğin Say Yayınları, 2017.
  15. Güney, Melike. Sanat & psikiyatri. Ankara: Öz Baran Ofset Yayınları, 2011.
  16. Heartney Elenor. Art and today. London: Phaidon Press, 2008.
  17. Heidegger Martin. Sanat eserinin kökeni. Çev. Fatih Tepebaşılı. Ankara: De ki Yayınları. 2011.
  18. İpşiroğlu, Mazhar &Nazan. Sanatta Devrim.İstanbul: Hayalperest Yayınları, 2011
  19. Jung, Carl Gustav.Ruh insan, sanat, edebiyat. Çev. İsmail Hakkı Yılmaz. İstanbul: Pinhan Kitapevi, 2017.
  20. Klee Paul. Bauhaus ders notları ve yazıları. Çev.Uluer Emre Özdil. İstanbul: Hayalbaz Kitap, 2010.
  21. Koç, Can Damla. Bedri Rahmi Eyüboğlu- Neşet Günal- Nuri İyem- Mehmet Pesen-Nedret Sekban Eserlerinin yapı kategorileri bakımından incelenmesi ve sanat eğitimine katkıları. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2017.
  22. Köksal, Musa. Sanat nesnesinin estetik değeri ve başkalaşımı. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Dergisi, 22, (2012), 123-133.
  23. Kurhan, Mürüvvet. Eski Mısır Dini. Başlangıçtan Günümüze Dinler Tarihi. Isparta:Fakülte Yayınları, 2002.
  24. Lhote, Andre. Sanatta değişmeyen plastik değerler. Çev. Kaya Özsezgin.Ankara: İmge kitapevi, 2000.
  25. Linton, Ralph. The Study of Man. New York: Appleton Century Company, 1936.
  26. May, Rollo. Kendini arayan insan.Çev.Kerem Işık. İstanbul: Okyanus Kitapevi, 2014.
  27. Roux,Jean.-Paul. Türk Göçebe Sanatının Dini Bakımdan Anlamı, Türk Kültürü El Kitabı, Cilt:II- Kısım I,1972.
  28. Somuncuoğlu, Servet. Sibirya’dan Anadolu’ya Taştaki Türkler. İstanbul: Atok Yayınları, 2011.
  29. Tepecik, Adnan. Grafik sanatlar tarih-tasarım-teknoloji. Ankara: Detay & Sistem Ofset Yayıncılık, 2002.
  30. Tunalı, İsmail. Felsefenin Işığında Modern Resim. İstanbul: Remzi Yayınları,.2013.
  31. Turani, Adnan. Çağdaş sanat felsefesi. İstanbul: Remzi Yayınları, 2011.