Cilt 8, Sayı 64 (Aralık 2019)

Araştırma Makalesi

Müzik Eğitimi Alan Öğrencilerin Müziksel İşitme Dersinde Makamsal Dikte Yazma Becerilerinin Belirlenmesi

Yayımlandı 31.12.2019

Cilt 8 Sayı 64 kapak

Öz

Bu araştırmada, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Müzik Bilimleri Bölümü ve Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalı öğrencilerinin makamsal dikte yazma becerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, araştırmaya katılan öğrencilerin makamsal dikte yazmadaki becerilerinin belirlenmesi ve çeşitli değişkenlere göre benzerlik-farklılıklarının ortaya çıkarılması yönüyle önem taşımaktadır. Araştırmanın modeli betimsel desenden oluşmaktadır. Araştırmada müzik eğitimi alan öğrencilerin müziksel işitme dersinde makamsal dikte yazma becerilerinin tespit edilebilmesi için uygulama gerçekleştirilmiştir. Dikte yazma becerilerinin belirlenebilmesi için öğrencilerin daha önce eğitimini görmüş oldukları, tampere sisteme uygun olan ve piyano ile icra edilebilen, Bûselik, Hicaz, Nihavend ve Kürdî makamlarında araştırmacılar tarafından hazırlanan ezgiler ilk olarak uzman görüşlerine sunulmuş makamsal dizi ve öğrencilerin düzeylerine uygunluğu açısından değerlendirilmesi sağlanmıştır. Çalışmanın uygulama boyutunda; öğrencilere hazırlanan makamsal ezgiler dinletilmiş, dinledikleri ezgileri notaya almaları istenmiştir. Araştırmada, öğrencilerin makamsal dikte yazma becerilerinin orta düzeyin biraz üstünde olduğu ve iki dikte arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, anlamlı bir farkın olmadığı sonuçlarına varılmıştır. Ulaşılan bulgulara göre öğrencilerin makamsal dikte puanlarının, mezun olunan lise ve sınıf değişkenlerine göre farklılık gösterdiği, cinsiyet, yaş, fakülte, çalgı, ağırlıklı olarak dinlenen müzik türü ve ağırlıklı olarak icra edilen müzik türü değişkenlerine göre farklılık göstermediği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler Müzik eğitimi, müziksel işitme, makamsal dikte

Abstract

Determining of Maqam Dictation Writing Skills of Music Education Students in Musical Hearing Lesson

In this study, it was aimed to determine the maqam dictation writing skills of students studying Music Sciences in Faculty of Fine Arts Department and studying in Music Education Department in Fine Arts Education Department of Kâzım Karabekir Education Faculty in Atatürk University. The study is important in determining the skills of the students participating in the research in writing maqam dictation and revealing the similarities-differences according to various variables. The research model consists of descriptive design. In this study, the application of music maqam dictation writing skills was determined for the students who took music education. In order to determine the dictation writing skills, the melodies prepared by the researchers in the Bûselik, Hicaz, Nihavend and Kürdî maqams, which were previously studied by the students and were considered suitable to the tampere system and could be performed with the piano, were firstly evaluated in terms of their suitability to the level of the maqam and the level of the students. In the application of the study; students were listened to the maqam melodies and asked to note the melodies they were listening to. In the study, it was concluded that the students’ maqam dictation writing skills were slightly above the middle level and there was a positive significant relationship between the two dictations, and there was no significant difference. According to the findings, it was concluded that students’ dictation scores differed according to the variables of high school and grade, and did not differ according to variables such as gender, age, faculty, instrument, mainly listened music genre and mainly performed music genre.

Keywords Music education, musical hearing, maqam dictation

PDF

Kaynakça

  1. Apaydınlı, Köksal. Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Müzik Bölümü Öğrencilerinin Müziksel İşitme-Okuma-Yazma Dersinde Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, 2006.
  2. Aybars, Bedri. Türk Mûsikîsi Temel Bilgileri. Ankara: İkinci Adam Yayınları, 2011.
  3. Babacan, M., Devrim. “Çevrimiçi İşitme Eğitimi Uygulamalarının Karşılaştırılmalı İncelemesi”. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(3). (2015): 24-35. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/04.m._devrim_babacan.pdf adresinden edinilmiştir.
  4. Bağcı, Hakan. “Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma Eğitiminde Uygulanabilecek Yaratıcı Etkinlikler”. İdil Dergisi, 3(2). (2015): 115-127. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=687423 adresinden edinilmiştir.
  5. Baş, Ercan. Ezgi Kalıpları Kullanılarak Başlangıç Solfej ve Dikte Eğitimine Yönelik Bir Model Üzerine Araştırma. Yayımlanmamış doktora tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi, 2015.
  6. Belge, Ozan. Müziksel İşitme Okuma Yazma Dersinde Başarıyı Ölçmeye Yönelik Bir Model Önerisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, 2017.
  7. Deniz, Ünsal. Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Müzik Bölümü Öğrencilerinin Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Dersinin Öğretim Programında Yer Alan Kazanımlara Ulaşma Durumlarının Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi, 2009.
  8. Dönmez, A., Orhan. Türk Halk Müziği Ezgilerinin Müzik Eğitimi Alanında Müziksel İşitme-Okuma Eğitiminde Kullanılabilirliğine Yönelik Bir Çalışma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, 2015.
  9. Ertürk, Yasemin. Müzik Öğretmenliği Lisans Programındaki Müziksel İşitme Okuma Yazma Eğitiminin Piyano Eğitimine Etkisine Yönelik Öğrenci ve Öğretim Elemanı Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi, 2018.
  10. Gençel Ataman, Özge. “Müzik Öğretmeni Adaylarinin Müziksel İşitme Okuma Yazma Dersleri Başarilarinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi (Balıkesir Üniversitesi Örneği)”. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(2), (2013): 455-471. https://dergipark.org.tr/download/article-file/153512 adresinden edinilmiştir.
  11. Hasar, Serhat. Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Dersinde Uygulanan Geleneksel Türk Müziği Solfej Eğitiminin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi, 2016.
  12. Karadeniz, M., Ekrem. Türk Musikisinin Nazariye ve Esasları. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1983.
  13. Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayınları, 2009.
  14. Karkın, A., Metin. & Baş, Ercan. “Başlangıç Solfej ve Dikte Öğretiminde Ezgi Kalıpları Modelinin Uygulanması Örneği”. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 6(13), (2016): 199-209. https://dergipark.org.tr/download/article-file/716809adresinden edinilmiştir.
  15. Kurtuldu, Suat. Türk Müziği Nazariyatı Temel Teorik Bilgiler Makamlar Usuller. Trabzon: Trabzon Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları, 2018.
  16. Lavignac, Albert. Musiki Terbiyesi. (Abdulhalik. Denker, çev. ed.). İstanbul: Kanaat Kitabevi, 1939.
  17. Nazlımoğlu, Eda. Müziksel İşitme Okuma Yazma Derslerinde Bilgisayar Destekli Programlı Öğretim Yönteminin Etkililiği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, 2016.
  18. Özaltunoğlu, Özlem. “Moveable-Do” Metodunun Lisans Öğrencilerinin Dikte Yazma Becerilerinin Geliştirilmesine Etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi, 2011.
  19. Özçelik, Sadık., Kazkayası, Mustafa. & Civitçi, D. Müzik Eğitiminin Müzikal İşitme ve Algılama Üzerine Etkisi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, (3), (1998): 67-76.
  20. Özdemir, Osman. Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Dersinin Ölçme-Değerlendirme Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Afyon: Kocatepe Üniversitesi, 2018.
  21. Özgül, Yusuf. & Tanınmış, G. Elif. “Ezgisel Dikte Çalışmalarında Bilgisayar Destekli Eğitimin Öğrenci Başarısına Etkileri”. Sanat Eğitimi Dergisi, 4(2), (2016): 143-158. http://www.sanategitimidergisi.com/makale/pdf/1474906209.pdf adresinden edinilmiştir.
  22. Özgür, Ülkü. & Aydoğan, Salih. Müziksel İşitme Okuma Eğitimi ve Kuram–1. Ankara: Arkadaş Yayınevi, 2006.
  23. Özkan, İ., Hakkı. Türk Musikisi Nazariyatı ve Usûlleri–Kudüm Velveleleri. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2006.
  24. Öztürk, B., Metehan. Solfej Öğretim Yöntemlerinin Bando Okullar Komutanlığı 9. Sınıf Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Derslerinde Kullanılabilirliği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, 2010.
  25. Şen, Yavuz ve Burç, Nabi. “Makam Tanımada Önem Taşıyan Faktörler ve Öğrencilerin Basit Makamları Tanımadaki Yeterlilikleri”. idil 5.27 (2016): 1937-1965.
  26. Şendurur, B., İnci. Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Eğitiminin Keman Eğitimine Etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, 2017.
  27. Tekin Gürgen, Elif. “İlköğretim Öğrencilerine Yönelik Müziksel İşitme Testinin Geliştirilmesi”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(3), (2008): 367-377. www.sosyalarastirmalar.com/cilt1/sayi3/sayi3_pdf/tekingurgen_elif.pdf adresinden edinilmiştir.
  28. Tufan, Enver. “Birinci Aşama Müzik Özel Yetenek Sınav Sonuçlarının Müziksel İşitme Okuma Yazma Dersi Sonrasındaki Durumu”. Nwsa Fine Arts, 7(2), (2012): 214-225. https://dergipark.org.tr/download/article-file/186544 adresinden edinilmiştir.
  29. Uçan, Ali. Müzik Eğitimi Temel Kavramlar-İlkeler-Yaklaşımlar. Ankara: Adalet Matbaası, 1997.
  30. Ünal, H., Cevahir. Müzik Öğretmeni Yetiştiren Kurumlardaki Öğrencilerin Müziksel İşitme Okuma Yazma Gelişimlerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Bolu: Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 2018.
  31. Yavuzoğlu, Nail. Türk Müziğinde Makamlar ve Seyir Özellikleri. İstanbul: Pan Yayıncılık, 2009.
  32. Yayla, Fatih. “Müziksel İşitmenin Temel Prensipleri”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(12), (2006): 28-38.
  33. Yıldırım, Faruk. Kulak Eğitimi Derslerinde Makamsal Türk Müziği Ezgilerinden Yararlanmaya Yönelik Bir Model Önerisi ve Öğrenci Başarısına Etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, 2012.
  34. Yıldız, Filiz. Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Derslerindeki Makamsal Dizilerin Öğretiminde Sefai Acay Yaklaşımının Kullanılabilirliği. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Afyon: Kocatepe Üniversitesi, 2013.