Dramatik Olanın “Yüz”de Belirişi: Yakın Plan

Bu araştırmada günümüz sanatında sıkça karşılaşılan yakın plan yüz resimleri, “dramatik” kavramı bağlamında ele alınmaktadır. Bu bağlam sinemanın portre resim üzerindeki etkisiyle kurulmaktadır. Günümüzde portredeki dramatikliğin, tuval ölçeğinin büyümesi ve yüzün yüzey üzerinde kapladığı alanın genişlemesiyle çarpıcı biçimde yoğunlaştığı görülmektedir. Bu gibi ölçek değişiklikleri ile vurgulanan “yüz”ün dramatik etkiyi güçlendirdiği, ilk olarak 20. yüzyılın başlarında sinema sanatında keşfedilmiştir. Ondan sonraki süreçte resimlerde büyük ölçeklerde, tuvaller üzerine yapılmış portreler ve hatta yüzler ile karşılaşılmaktadır. Bugün portre sadece kimliğin tanımı ve tespiti gibi anlamlarından ziyade, yüzün duygulanımlarının ön plana çıktığı bir “tür” haline gelmiştir. Bu araştırmada ilk olarak dramatik kavramından yola çıkılarak, portrenin tarihçesine kısaca değinilmiştir. İlerleyen bölümlerde ise sinemada yakın plan ölçek ve günümüz resim sanatçılarının yaklaşımları incelenmiştir.

Close up portraits frequently observed in today’s art are addressed in this study within the context of the concept of dramaticality. This context is founded upon the impact of cinema on portraits. Nowadays it is observed that dramaticality in portraits has strikingly intensified with the increase in the size of canvass, and enlargement of the area that the face covers. It was first discovered in the movies at the beginning of the 20 th century that focusing on the face by such changes in the scales enhances the dramatic effect. In the following period, portraits and even faces on canvass are observed among the pictures with larger scales. Today, portraits have become a type highlighting the facial emotions rather than being just used for the identification and definition of identity. In this study, history of portraits has been mentioned briefly on the basis of the concept of dramaticality. In the following parts, close shots in movies and approaches of today’s painters are examined.