Sanatı Müze Duvarlarının Ötesine Taşıyan Bavul Müzeler

Gezici bavul müzeler, uzaklık, ulaşım zorlukları, maddi olanaksızlık, zamansızlık, hastalık ve engellilik gibi çeşitli nedenlerden dolayı, müzeleri ziyaret etme olanağı bulamayan kişi, kurum ve kuruluşlara, müze nesneleri ve çeşitli eğitim materyalleri içeren çanta, sandık, kutu, bavul gibi taşıyıcılarla gezici müze hizmeti sağlayan araçlar olarak müzelerin daha fazla erişilebilir olmasına katkıda bulunmaktadır. Gezici bavul müzeler, müzenin tanıtımı konusundaki işleviyle müzelerin toplumla bütünleşme sürecindeki önemli aracılarındandır. Sanat müzelerinin sosyal hizmet çalışmaları kapsamında ödünç verme yoluyla sağladığı gezici bavul müzeler, sanat ve kültüre ilişkin daha fazla bilgi edinmek isteyen insanların, dokunarak, deneyerek, uygulayarak ve sorgulayarak keşfetmelerini sağlayacak biçimde tasarlanmış uygulamalardır. Gelişmiş ülkelerde okullar, çocuk bakım merkezleri, bakımevleri, hastaneler, çeşitli rehabilitasyon merkezleri, toplu taşımanın yetersiz olduğu bölgeler, sanayi bölgeleri ya da hapishanelerde bulunan ve müze ile etkileşime girme şansı olmayan kişilerin “rehabilitasyon” ve “eğitim” süreçlerinde gezici bavul müzeler etkin bir biçimde kullanılmaktadır. Türkiye’deki sanat müzelerinde ise gezici bavul müze uygulamalarına yer verilmediği görülmekte, bu bağlamda araştırmanın, Türkiye’deki sanat müzeleri için örnek teşkil edeceği ve alan yazınına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı dünyada sayıları ve türleri hızla artan gezici bavul müze uygulamalarının içerik ve işleyişini sanat müzeleri bağlamında tartışarak Amerikada”ki “Seattle Sanat Müzesi, James A. Michener Sanat Müzesi, Grace Sanat Müzesi, Joslyn Sanat Müzesi ve Orlando Sanat Müzesi’ni” içine alan uygulama örneklerini ayrıntılı bir biçimde betimlemektir. Bu araştırma, betimsel tarama modellinde olup, veriler doküman inceleme tekniğiyle toplanmıştır.

As a means to provide carriers like bags, chests, boxes, and trunks with museum artifacts and various educational materials for institutions, organizations and individuals who do not have the chance to visit museums for various reasons such as distance, transportation difficulties, financial problems, lack of time, affliction and disability, museum loan boxes contribute to further accessibility of museums. They are among the important agents in the integration process of museums and people thanks to their function of museum publicity. Provided as part of the social service activities by art museums via loaning, museum loan boxes are practices designed in a way that people could discover by touching, trying, implementing and questioning when they would like to acquire more knowledge on art and culture. They are effectively used in developed countries during” rehabilitation” and “education” periods of people who do not have the chance to engage in museums as they reside in industrial zones or they are in prisons, schools, daycare centers, nurseries, hospitals, various rehabilitation centers, and other places where transportation does not suffice. On the other hand, museum loan boxes are not practiced by art museums, and therefore, this research is thought to set an example for the art museums in Turkey and to contribute to the body of literature. The research aims to portray the application discussing in detail the content and the process of museum loan boxes with examples as part of art museums including “the Seattle Art Museum, the James A. Michener Art Museum, the Grace Museum, the Joslyn Art Museum and the Orlando Museum of Art” in the United States. This research has been conducted through descriptive survey model, and the data have been collected by document review technique.