Popüler Kültür Bağlamında Çizgi Filmlerin Kültür Aktarımındaki Yeri ve Önemi: “İstanbul Muhafızları” İncelemesi
Öz
Kültür sistemlerinden biri olan popüler kültür, genelde çalışma hayatının dışında yer alan aktiviteleri kapsarken aynı zamanda yaygın olarak beğenilen, insanları eğlendirmeye yönelik olan ve sürekli değişiklik sunan bir alt kültür sistemi olarak tanımlanmaktadır. Teknoloji tarafından yaratılan popüler kültür başta televizyon olmak üzere birçok kitle iletişim aracı sayesinde sürekli değişim ve gelişim göstererek yayılmaktadır. Televizyonun en büyük popüler kültür üreticisi ve taşıyıcısı olduğu bilinmektedir. Kültürel pratiklerin çocuk zihnine yerleştirilmesinde ve motiflerin inşasında televizyon büyük bir öneme sahiptir. Bu konuda çocukların ilgisini çekmekte olan çizgi filmlerden oldukça sık faydalanılmaktadır. Televizyon ve çizgi film ile Türk halk kültürüne ait pratiklerin çocuklara öğretilmesi konusunda devlet ve özel sektör destekli bazı çizgi filmler yayınlanmaktadır. Bu filmlerden biri de TRT Çocuk kanalında yayınlanmış olan “İstanbul Muhafızları” isimli çizgi filmdir. Tüm bu sebeplerden ötürü araştırmada, İstanbul Muhafızları isimli çizgi filmde bulunan popüler ve yerel kültür öğelerinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmaya filmin ilk 20 bölümü dahil edilmiştir. Çalışma içerisinde içerik analizi kullanılmış ayrıca birçok konuşma, çizelge ve görsel malzemeden de faydalanılmıştır. Araştırma ve analizler sonucunda, çizgi filmde somut olmayan kültürel miras öğelerinin birçoğu bulunurken, günümüze ait popüler kültür öğelerinin de yüksek oranda yer aldığı belirlenmiştir. Masallar, hikayeler ve sözlü aktarım geleneklerinin kültür aktarımı işlevlerini çizgi filmler üstlenmiştir. Bu bağlamda çizgi filmde yer alan somut olmayan kültürel miras ve popüler kültür öğelerinin belirlenmiş olmasının, mevcut literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler Popüler kültür, SOKÜM, çizgi film, televizyon, İstanbul Muhafızları
Abstract
The Place of Films in the Cultural Transfromation of Populer Culture: The Evaluation of “İstanbul Muhafızları”
Popular culture, which is one of the systems of cultures, is defined as a subculture system, which generally involves activities outside of working life, but is also widely acclaimed, aimed at entertaining people and constantly changing. At the same time, the popular culture created by technology has been spreading continuously by means of many mass media, primarily television. Television is known to be the largest popular culture producer and carrier. Television is of great importance in the placement of cultural practices in the child's mind and in the construction of motifs. Cartoons, which attract the most attention of children, are often used in this regard. Some cartoons supported by the state and the private sector are published in order to teach children and the practices of Turkish folk culture through television and cartoons. One of these films is the cartoon called olan Istanbul Guards Bu published on TRT Çocuk channel. For all these reasons, the study aimed to determine the popular and local culture elements in the cartoon called İstanbul Guards. The first 20 parts of the film were included in the study. Content analysis was used in the study and many speech, charts and visual materials were used. As a result of research and analysis, while many of the cartoon's intangible cultural heritage elements are found, it has been determined that popular culture elements of our day have a high proportion. In the past, tales, stories and oral transfer traditions have been transferred to the field of culture transfer today. In this context, it is thought that the identification of intangible cultural heritage and popular culture elements in cartoons will contribute to the existing literature by means of being an original research.
Keywords Popular culture, SOKUM, cartoon, television, Istanbul Guards