Ayaşlı ile Kiracıları Romanıyla Ayışığında “Çalışkur” Hikâyesinde Toplum Temsili Olarak Apartman

Bu makalede Memduh Şevket Esendal’ın Ayaşlı ile Kiracıları romanı ile Haldun Taner’in Ay Işığında “Çalışkur” adlı uzun hikâyesinde apartman yapı biçiminin toplum temsili olarak kullanılması üzerinde durulacaktır. Yazarların, apartman yapı biçimini eserlerine mekân olarak seçerek buralarda bir arada ancak farklı dairelerde yaşayan insanların hikâyeleri üzerinden ülkenin bir insan manzarasını çizmeyi amaçladıkları; Memduh Şevket Esendal’ın Türkiye’nin Cumhuriyet’in ilk on yılındaki değişimini; Haldun Taner’in ise 1950’lerdeki değişimini yansıttığı vurgulanacaktır. Ayrıca bu mekân biçiminin eserlerin biçimsel yapısını belirlediği tezi üzerinde durulacaktır. Yazarların, toplumun bir kesiminde gözlemledikleri ahlaki yozlaşmayı, bir modernizm eleştirisi çerçevesinde geliştirdikleri belirtilecektir.

This article will focus on the thesis that the structure of the apartment is used as a representation of society in Memduh Şevket Esendal’s novel Ayaşlı ile Kiracıları and Haldun Taner’s long story Ay Işığında “Çalışkur.” It will be emphasized that the authors, through the stories of people who live together yet in separate flats, aim to portray the human landscape of the country by choosing the structure of the apartment as the space for their work, and while Memduh Şevket Esendal displays the social change in the first ten years of the Republic, Haldun Taner reflects the change in Turkey throughout the 1950’s. In addition, the article puts forward that this configuration of space determines the formal structure of the works. It will be shown that the authors advance the moral corruption that they have observed in a part of the society within the framework of a critique of modernity.