Oyalardaki Bitkisel Bezemelerin İncelenmesi

Örücülük sanatının ilk kez nerede nasıl ve kimler tarafından başlatıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Ancak, insanların örtünme ihtiyacını hissettiği zamanla başladığı zevk, beğeni ve yaratıcılık yeteneklerinin artmasıyla gelişme gösterdiği düşünülmektedir. Türklere ait örücülükle ilgili ilk tarihi belgeler Orta Asya’da yapılan arkeolojik kazılarda bulunmuştur. M.Ö. 7. ve 8. yüzyıllarda Orta Asya’da yaşayan Hunlar’a ait ikinci Pazırık kurganındaki bulgular arasında örücülük ile ilgili örneklere rastlanmıştır. Örücülük sanatı içerisinde yer alan oyalar, Türk insanının zevkini, estetiğini, duygusallığını ve kültürünü geçmişten günümüze yansıtan önemli el sanatlarından biridir. Anadolu’ da kuşaktan kuşağa aktarılarak gelen oyalar, kadının sözsüz iletişim aracı olmuştur. Oyalar gereç, teknik, renk ve motif zenginliği ile Türk kadının gözü, sesi, duygu ve düşünceleri ifade etmiş önemli bir kültür ürünüdür. Yöre insanları evlerinin önünde, bahçelerinde ve doğada karşılaştıkları çiçek, meyve, yaprak, ağaç, yeşillik, çim veya çimenleri tasvir ederek bitkilerden kaynaklanan oya örneklerini çok üretmiştir. Bundan dolayı bitkiler ve doğa oyalarda Türk kadınının en zengin motif kaynağı bitkisel bezemeler olmuştur. Bu araştırmada bitkisel bezemelerin konu olarak işlendiği oyaların tespit edilmesi ve özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, oya ile ilgili kaynaklardan tespit edilen 18 yöreye ait farklı özellikte seçilen 129 örnek üzerinde inceleme yapılmıştır.

It is not exactly know when the knitting art was started by whom and where. However, it is thought that knitting art was developed with the pleasure, appreciation and creativity by the need of people coverig. The first historical documents of the Turks about knitting were found in archaeological excavations in Central Asia. Examples about knitting art is one of the important handicraft shows the pleasure, esthetics and emotion of Turkish people. In Anatolia, the laces that have been transferred from the generations to generations have become a tool of nonverbal communication of women. Laces are an important cultural product which expresses Turkish woman’s eye, voice, emotion and thoughts either with technic, colour and motif richness, The locals produce many examples of laces by depicting the flowers, fruits, leaves, trees, greens, grass and meadows in front of their homes, and in nature, Because of this reason plants and natüre are the richest motif source of Turkish women. In this research it is aimed to identify and investigate the properties of laces featured with herbal ornaments.This research was carried out on 129 specimens selected from 18 different characteristics.