Madam Bovary ve Araba Sevdası Romanlarında Romantik Edebiyatın Eleştirisi
Öz
Ortaçağ’da var olan Şövalye romansları romantizmin öncüsü kabul edilir. XIX. yüzyılın ortalarına kadar hâkimiyetini sürdüren romantizm, Aydınlanma Çağı sonrası, bilim ve teknikte meydana gelen ilerlemeler ile yerini realizme bırakır. Madame Bovary’nin kahramanı Emma, öğrencilik yıllarında, aşk ve macera konulu romantik eserleri okuyarak hayallere sığınır. Walter Scott, Balzac, Eugene Sue, George Sand gibi yazarları, Paul et Virginie’yi ve tarihî hikâyeleri okuyarak hayallerini, arzularını tatmine çalışır. Evliliğinde ise hayalindeki dünyayı bulamadığı için mutsuz olur. Hayallerini gerçekleştirmek ve okuduğu eserlerdeki aşk hikâyelerinin kahramanı olabilmek ümidiyle iki ayrı yasak aşka kapılır. İhtiras ve hayallerini tatmin edemeyeceğini anladığı ân intihar eder.Araba Sevdası’nın kahramanı Bihruz Bey ise Tanzimat Dönemi züppe tipidir. Cehaleti ve hayalciliği nedeniyle sadece romantik aşk hikâyeleri ya da bayağı aşk sahneleri içeren resimli kitapları okumaktan zevk alır. O da Emma gibi okuduğu romantik eserlerin kahramanı olmayı hayal eder. Paul et Virginie’yi okur. Aşkı, La Dam aux Camélias, Alphonse Karr, Ihlamurların Altında, Fablos Şövalyesinin Maceraları gibi romantik eser ve yazarlardan öğrenir. Âşık olduğu Periveş Hanım’a romantik eserleri kopyalayarak bir mektup yazar, ancak cehaleti ve gerçek hayattan kopukluğu nedeniyle küçük duruma düşer, elindeki her şeyi kaybeder. İki eserde var olan hayal kırıklığının nedeni romantik edebiyat eserlerinin yaratmış olduğu hayale sığınma, aşırı duygulanma ve gerçek hayata uyumsuzluktur. İncelememizde Madam Bovary ve Araba Sevdası romanlarının karşılaştırmalı incelemesini yaparak romantizmin ve devamı olan realizmin oluşum şartlarını ele alacağız.
Anahtar Kelimeler Romantizm, realizm, roman, hayal ve hakikat, parodi
Abstract
Criticism of Romantic Literary in Madam Bovary and Araba Sevdası Novels
Chevalier romances in Middle Ages are accepted to be the pioneers of romanticism. Romanticism which maintained dominance until the middle of XIX. century, has left its place to realism after the Age of Enlightenment with the scientific and technical progresses. The character of Madame Bovary, Emma takes refuge in dreams by reading romantic books with love and adventure themes in her studentship years. She tries to satisfy her dreams and desires by reading writers such as Walter Scott, Balzac, Eugene Sue, George Sand and Paul et Virginie and history stories. She becomes unhappy in her marriage because she can’t find the world in her dreams. She falls in two different forbidden loves in the hope of realizing her dreams and being the character of the love stories that she read. When she realizes that she will not be able to satisfy her ambitions and dreams, she commits suicide. The character of Araba Sevdası, Mr Bihruz is a snob of Tanzimat Reform Era. Because of his imaginariness and ignorance, he enjoys reading only romantic love stories or picture books that contain lewd love scenes. He dreams to be the characters of the romantic books that he reads like Emma. He reads Paul et Virginie. He learns love from romantic books and writers such as La Dam aux Camélias, Alphonse Karr, Ihlamurların Altında, Fablos Şövalyesinin Maceraları (The Life and Adventures of the Chevalier de Faublas). He writes a letter to Mrs Periveş whom he loves by copying the romantic books; however, he is disgraced because of his ignorance and being detached from real life and loses everything that he has.The reason of disappointment existent in both of the books is taking refuge in dreams, over emotionality and maladaptation to real life which romantic literary books create. We are going to examine formation conditions of romanticism and realism which is follow up of romanticism by making comparative review of Madam Bovary and Araba Sevdası novels.
Keywords Romanticism, realism, novel, imagination and reality, parody