Seramik Karo Üretiminde Kullanılan Mavi Rengi İnjekt Boyadan Elde Edilen Atığın 1200 °C’de Masse Üzerindeki Etkilerinin Gözlemlenmesi
Öz
Günümüzde seramik sektörünün, geleneksel baskı modellerine göre dijital baskı teknolojilerinin daha çok tercih edildiği bir alan olduğu bilinmektedir. Dijital baskı teknolojilerinin yükselişinin ardından solvent bazlı inkjet mürekkepler de en çok tercih edilen inkjet boyalar olarak öne çıkmaktadır. Bu boyalar, renk pigmenti ve solvent içermesi nedeniyle hızlı kururken aslında çevreye daha fazla zarar verir. Fakat mürekkeplerin içeriğindeki solvent, seramik üzerinde hızlı şekilde buharlaşıp boyanın kurumasını sağladığı için bu sektörde ağırlıklı olarak kullanılmaktadır. Mavi, kahve, sarı ve siyah gibi temel renklerin küresel çapta karo sektöründe tercih edildiği bilinmektedir. Seramik karo üretiminde kullanılan bu solvent bazlı inkjet boyalar, bidonlarda taşınır ve zamanla dibe çöken boyanın bir kısmı baskı makinesine aktarılamaz ve artık boya olarak bidonun dibinde kalır. Bu artıklar da imha edilmek üzere biriktirilir. Bu araştırmada, imha öncesinde mavi inkjet boya bidonlarının dibinde kalan atıkların geri dönüştürülerek kullanılabilir mavi pigment elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda toplanan atık boya, ince çelik bir tepside ısı işlemine tabi tutulmuş ve ardından spatula yardımıyla kazınarak mavi toz boya pigmentleri elde edilmiştir. Bu pigmentler cam kavanozlarda muhafaza edilmiş ve tane boyutlarının eşitlenmesi için değirmende kuru çevirme işlemi uygulanmıştır. Ardından toz pigmentler 125 mikronluk bir elekten geçirilmiştir. Toz pigmentin uygulanabilirliğini test etmek için, seramik karo sektöründe kullanılan masse granülleri preslenerek 5x10 cm boyutlarında deneme plakaları hazırlanmıştır. Mavi boya pigmentinin etkileşimi gözlemlemek için, belirlenen reçeteler doğrultusunda 5 ml su, sentetik tiner, selülozik tiner, benzin ve dizel yakıt gibi çözücüler ile farklı miktarlarda boya birleştirilerek bu plakalara uygulanmış, ardından 1200 °C'de deneylere tabi tutulmuştur. Sonuçlar, artık mavi boya pigmentinin selülozik tiner ile etkileşiminin, diğer çözücülere kıyasla daha iyi bir renk dağılımı ve daha az topaklanma sağladığını göstermiştir. Solventi uzaklaştırılarak elde edilen mavi boya pigmentinin geri dönüştürülerek kullanılmasının seramik sektörüne yeni bir soluk getirebileceği görülmüştür. Bu yöntemin, atıkların değerlendirilmesi ve çevreye duyarlı üretim açısından önemli bir katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler Mavi solvent bazlı inkjet boya, seramik sektörü, geri dönüşüm
Abstract
Observation of the Effects of the Waste Obtained From Blue Color Inject Paint Used in Ceramic Tile Production on the Mass at 1200 °C
In the ceramic sector, digital printers are preferred over traditional printing technologies. Solvent-based inks are the most preferred inkjet inks in digital printing machines. Inkjet inks used in the ceramic sector mostly include color pigments and solvents. Conventional solvent-based inks are less environmentally friendly and more harmful, but they dry faster due to the rapid evaporation of gases contained within them. For this reason, they are highly preferred in the ceramic industry. It is widely recognized that primary colors such as blue, brown, yellow, and black are globally utilized in the tile industry. Solvent-based inkjet inks are transferred from their barrels into the digital printing machine before being used in the ceramic tile industry. The residual ink that remained in the barrel and settled to the bottom over time is kept for disposal. The objective of the study is to obtain brown pigment by recycling the small amount of residue left in the brown inkjet paint barrel before the disposal process and. The brown dye collected during the study was subjected to heat treatment on a thin steel tray. Following the combustion process, brown powder paint pigments were obtained from the scraped layer using a spatula. The obtained paint pigments were kept in glass bottles, subjected to dry-rotation process in the mill for three minutes to homogenize the grains, and sieved through a 125-micron mesh sieve. To apply the sieved powder pigment, granular masses used in the ceramic tile industry were compressed into 5x10 cm sizes, and test plates were then obtained. To observe the interaction of the brown dye pigment, various amounts of dye was tested with various solvents such as 5 ml water, synthetic thinner, cellulosic thinner, gasoline, and diesel fuel at 1200°C, following the specified recipes. The interaction of the residual brown dye pigment with cellulosic thinner was observed to be more suitable compared to other solvents, resulting in less color distribution and agglomeration. It was concluded that the brown dye pigment obtained after solvent removal can be recycled and used.
Keywords Blue solvent-based inkjet paint, ceramic industry, recycling
Kaynakça
- Altay, Bilge Nazlı “Dijital Baskı Sisteminde Kullanılan Baskıaltı Malzemelerin Renk Evrenine Etkisinin Tespiti”. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Matbaa Bilimleri Anabilim Dalı Matbaa Eğitimi Programı Yükseklisans Tezi, İstanbul, (2010): 15.
- Gençkaya, Esra “Mürekkep Püskürtmeli Baskı Sistemlerinde Solvent Bazlı ve UV Bazlı Mürekkeplerin Tekstil ve Branda Üzerine Yapılan Baskılarda Görüntü Kalitesine Etkisi”. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Matbaa Bilimleri Anabilim Dalı Matbaa Eğitimi Programı (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul. (2011): 18.
- Haskins, Mary. “What Are Solvent Inks? Easy Tech Junkie”, 18 Nisan.2023.: 1. https://www.easytechjunkie.com,(2023).
- Hayta, Pelin., ve Oktav, Mehmet., “Yenilenebilir Kaynakların Mürekkep Üretiminde Kullanılabilirliğinin İncelenmesi”. Muş Alparslan Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, (2020). 8(2), 805-810.
- Hutchings, Ian.M. ve Martin, Graham.D. “Inkjet Technology for Digital Fabrication”. UK: Wiley. (2013): 27.
- Ilmonen, Annika. ve Kela, Leena., “Mürekkep Püskürtmeli Mürekkeplerin Çevre Dostu Olması ve Bunu Artırmak İçin Yeni Bir Çözüm”. NIP ve Dijital Üretim Konferansı'nda Görüntüleme Bilimi ve Teknolojisi Derneği. Cilt 27, Ocak, (2011): 573-575.
- Kipphan, Helmut. “Handbook of Print Media Technologies and Production Methods”. German: Springer-Verlag Berlin Heidelberg, (2001): 714-715.
- Özdemir, Lütfi., & Oktav, Mehmet. 15. Bölüm. Sosyal ve Beşerî-İdari (2023): 237-243.
- Özkan, Ziya. Yekta. “Seramik Karo Endüstrisinde Dijital Baskı Teknolojisinin Renk, Desen, Tasarımcı Yönünden İncelenmesi ve Örnek Uygulama”. Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Turkey. (2017): 41-51.
- Uyar, Olgun. “Tonerli Dijital Baskı Sisteminde UCR-GCR ve Toplam Mürekkep Miktarı Parametrelerinin Baskı Altı Kalitesine Etkisinin İncelenmesi”. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Matbaa Eğitimi Anabilim Dalı Matbaa Eğitimi Programı (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul. (2011): 14.
- Yavaş, Cihan., Kubat, Leyla., “ Seramik Karo Üretiminde Kullanılan Kahverengi İnjekt Boyadan Elde Edilen Pigmentin 1200°C’de Masse Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi”, Volume: 9, Issue: 18, June-July / Summer / 2024 Cilt: 9, Sayı: 18, Haziran-Temmuz / Yaz / 2024
- Yavaş, Cihan., Kubat, Leyla., “ Seramik Karo Sektöründeki Dijital Boya Atıklarının Seramik Yüzeylerde Kullanım Olanaklarının Araştırılması”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Seramik ve Cam Programı, Bilecik, (2025): 2-69.
- Yıldız, Şerife. “Sub-Kronik Tiner Bağımlısı Ratlarda Karaciğer ve Akciğer Dokularında Bazı Biyokimyasal Parametrelerdeki Değişim ve Bunlara α-Lipoik Asitin Etkisinin Araştırılması”. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. (2009): 5.