Sanatta Süreç Kavramının Ara Mekanlar Üzerinden İncelenmesi
Öz
Bu çalışmada, geçiş ve işlevsellik algısıyla var olan ara mekanlar olarak sokaklar, caddeler, meydanlar, bekleme alanları gibi yerler, bulunduğumuz yüzyılda bozulan zaman algısının etkisiyle ortaya çıkmış olan yok-yer tanımı üzerinden kavramsal çerçevede incelenmiştir. Ara mekanları birer deneyim alanına dönüştürebilecek, hem de sanatçılara özgür ifade alanları sunabilecek bu yerler, beklenmedik olasılıkları ve karşılaşmaları içinde barındırır. Bu bağlamda geçişi ve beklemeyi gerektiren ara mekanlara, geçici veya kalıcı olarak yerleştirilen sanat yapıtlarından oluşan örneklerden seçilerek bir araya getirilmiştir. Eşiğin potansiyelini değerlendirir nitelikte, liminal mekana yerleşen sanat yapıtlarının, bireye anlamlı bir bekleme veya geçiş anı deneyimlemesine olanak sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler Ara Mekan, Liminal Mekan, Yok-Yer, Eşik, Sanatta Süreç
Abstract
Examination of the Concept of Process in Art Through Liminal Spaces
In this study, in-between spaces (liminal spaces) that exist with the perception of transit and functionality—such as streets, avenues, squares, and waiting areas—have been conceptually examined through the definition of non-place (non-lieu), which has emerged under the influence of the disrupted sense of time in our current century. These areas, which possess the potential to transform into spaces of experience and offer artists fields of free expression, harbor unexpected possibilities and encounters. In this context, the study brings together selected examples of art installations, both temporary and permanent, placed within in-between spaces that necessitate transit and waiting. It is concluded that artworks situated in these liminal spaces, which evaluate the potential of the threshold, can enable the individual to experience a meaningful moment of waiting or transition.
Keywords In-Between Space, Liminal Space, Non-Place (Non-Lieu), Threshold, Process in Art
Kaynakça
- Altay, Eren Can. Alternatif Kamusal Alan Olarak Artık Mekan ve Bireysel Kullanım Olasılıkları. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Lisansüstü Programlar Enstitüsü, Mimarlık Tarihi, Teorisi ve Eleştirisi Yüksek Lisans Programı, 2020.
- Atakan, Nancy. Sanatta Alternatif Arayışlar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2012.
- Balaban Erol, Eda. 1950-1980 Dönemi Ankara’da Gelişen Apartman Tipi Konut Üretiminde ‘Ara Mekan’ Kavramı. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, 2020.
- Elmalı Şen, Derya. ve Uluçay Temel, Merve. “İlişkisel Mekânın Algılanmasında Duyusal Eşikler: Kişisel Bir Deneyim.” Türk Çevrimiçi Tasarım Sanatı ve İletişim Dergisi 13, 4 (2023): 935-952.
- Han, Byung-Chul. Zamanın Kokusu: Bulunma Sanatı Üzerine Felsefi Bir Deneme (Çev. Şahin Öztürk). İstanbul: Metis Yayınları, 2018.
- Koçyiğit, Rıfat. Gökhan. “Mark Augé'de Yok-Yer (Non-Lieu) Kavramı Üzerine Bir Epistemik Çözümleme.” Megaron 13, 4 (2018).
- Pekacar, Rümeysa Hazel.. “Byung Chul Han’ın 'Zamanın Kokusu' Kitabı Üzerine Bir İnceleme.” (t.y.).
- Yılmaz, Esra. Alternatif Bir Mekan Olarak Mimarlıkta Eşik Mekanlar. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Mimari Tasarım Bilim Dalı, 2016.
- Ayşe Erkmen, https://saltonline.org/tr/326/ayse-erkmen Erişim Tarihi: 06.12.2024
- Ayşe Erkmen, https://youtube.com/watch?v=2uLJ_KhCm5g&t=1458s Erişim Tarihi: 28.11.2025
- Daniel Buren, https://metropolismag.com/profiles/whatever-you-do-dont-call-daniel-buren-art-installation/ Erişim Tarihi: 16.12.2024
- Daniel Buren, https://www.artnet.com/artists/daniel-buren/ , Erişim Tarihi: 06.12.2024
- Ememem, https://www.forbes.com/sites/alexledsom/2022/09/18/ememem-the-mozaic-street-artist-filling-europes-potholes/ Erişim Tarihi: 06.12.2024
- Felice Varini, https://semiose.com/en/artist/felice-varini/ Erişim Tarihi:06.12.2024
- Felice Varini, https://www.standart-armeniatriennale.net/felice-varini Erişim Tarihi: 16.12.2024
- Redball Project, https://redballproject.com/ Erişim Tarihi: 06.12.2024