Türk İkonografisinde Kartal Motifi ve Çağdaş Türk Resmine Yansımaları
Öz
Anadolu’da ve dünyanın diğer bölgelerinde kurulmuş birçok medeniyetin dini ve sosyal yaşantısı içinde kartalın kültürel bir değer, bir sembol (rumuz, timsal, simge) olarak önemli bir yere sahip olduğu düşünülmektedir. Hâkimiyeti, gücü, otoriteyi, iyiliği, özgürlüğü, yiğitliği, koruyucu ruhu, asaleti, güneşi, talih ve bilginliği temsil eden bu sembol aynı zamanda gelecekten haber veren kuş olarak da kabul edilmiştir. Asırlar boyunca kültürlerin içinde varlığını sürdüren kartal imgesi, zaman içinde stilize edilerek görselliğe dönüştürülmüş, kullanıldıkları alanlarda simgeleştirilen bu öğe, tek ya da çift başlı kartal olarak işlemelerde kullanılmıştır. Türk kültüründeki güçlü varlığını Türk resim sanatı içinde sürdürebilme açısından nasıl ele alındığı araştırılmıştır. Geleneği ve zengin birikimiyle 1923’ten günümüze geçen süreç de kendine özgü plastik diliyle ele alınıp yorumlanışı incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler Çağdaş Türk Resmi, sembolizm, kartal imgesi, Şamanizm
Abstract
Eagle Symbol in Turkish Iconography and It's Reflection to the Contemporary Turkish Painting
It's been thought that eagle has an important place as a cultural value, a symbol (nickname, soul, symbol) in Anatolia and established in other regions of the world in the religious and social life of many civilization. This symbol has been accepted as the bird which brings news from the future also this symbol represent domination, power, authority, goodness, freedom, barvery, protective spirit, nobility, sun, fate, and scholarship. The eagle symbol which has been subsisted throughout centuries, has been transformed into stylized visuals. This visuals which have been symbolized in areas where they been also used as one or two headed eagle in patterns. It has been studied that eagle symbols's strong presence in the Turkish culture dealt with in terms of the sustainability of Turkish art. It has been examined that eagle symbol's handled with unique plastic language interpretation in the process of since 1923 to the present with tradition and rich history.
Keywords Contemporary Turkish Painting, symbolism, eagle symbol, Shamanism