Johan Huizinga’nın Oyun Kuramı Bağlamında Augusto Boal’in Tiyatroya Yaklaşımının Değerlendirilmesi

Oyun, özgürce ve isteyerek yapılan bir faaliyet oluşuyla insanın olduğu her yerde varlığından söz edilebilen eylemlerden biridir. Günlük yaşamın katı gerçekliği içinde oyun, gerçekten farklı oluşuyla, geçici de olsa başka bir dünya sunuşuyla cazip bir düzlem oluşturur. İnsanın oyunla kurduğu bağ, oyunun bireysel ve toplumsal yaşamdaki işlevi çağlar boyunca araştırmaların konusu olmuştur. Johan Huizinga, kültür ile oyun ilişkisini ele aldığı Homo Ludens adlı eserinde; oyunun kültürden önce var olduğunu, her oyunun kendi kurallarını koyarak kültürün içinde de yer bulduğunu dile getirir. 20. yüzyılın öne çıkan yönetmenlerinden olan Augusto Boal, “Ezilenlerin Tiyatrosu” adını verdiği yönteminde, oyunun toplumsal işlevini merkeze koyan bir anlayışla hareket eder. Bu çalışma, Huizinga’nın oyunun kültürle ilişkisini ele aldığı görüşleri ile Boal’in toplumsal değişimi sağlamak adına araç olarak kullandığı tiyatro yaklaşımını değerlendirmektedir. Bu amaç doğrultusunda, Huizinga ile Boal’in oyun yaklaşımları için literatür taraması yapılmış, edinilen bulgular sonucunda yaklaşımlar arasındaki ilişki değerlendirilmiştir.

Play, characterized by its voluntary and unconstrained nature, stands as a ubiquitous activity in the presence of humanity. Amidst the unyielding reality of daily existence, the play, distinguished by its distinctly alternative manifestation and the transient introduction of an alternate realm, establishes an enticing plane. The nexus formed between individuals and plays has constituted a perennial subject of inquiry, exploring the individual and societal functions of plays across epochs. Johan Huizinga, in his work 'Homo Ludens,' delves into the relationship between play and culture, positing that plays precede culture and that each play, by establishing its unique set of rules, integrates itself into the fabric of culture. Augusto Boal, a preeminent director of the 20th century, operationalizes a perspective in his methodology titled 'Theatre of the Oppressed,' emphasizing the societal function of plays. This study assesses the perspectives of Huizinga regarding the interplay between plays and culture, alongside Boal's theatrical approach employed as a means to instigate societal transformation. To this end, a literature review was conducted on the play approaches of Huizinga and Boal, culminating in an evaluation of the relationship between these approaches based on the acquired findings.