Cilt 12, Sayı 112 (Aralık 2023)

Araştırma Makalesi

Yapay Zekânın Sanata Yansımaları

Yayımlandı 05.01.2024

Cilt 12 Sayı 112 kapak

Öz

Bilimin ortaya çıkışına ve bugüne kadarki gelişim sürecine bakıldığında bilimin toplumlara sosyal, kültürel ve teknolojik açıdan fayda sağladığı görülmüştür. 21. yüzyılda posthumanizm gibi kavramlar sayesinde de bilimin ilerlediği söylenebilir. Özellikle uzayın keşfi ve buna bağlı olarak zaman boyutu kavramının klasik anlatısındaki değişimin yeni bilimsel gelişmelere kapı aralamıştır. Bu yeni gelişmeler arasında yapay zekâ; robotik, nanoteknoloji, genetik mühendisliği, kuantum hesaplama ve bilgi ağları gibi yeniliklerle ortaya çıkmıştır. Bilimsel gelişmelerin etkilemeye başladığı alanlardan biri de sanat olmuştur. Sanat, yapay zekâyı kendi plastik dili için araç olarak kullanmaya başlamıştır. Sanat alanında, yapay zekâ tarafından tasarlanan ve makineler tarafından üretilen tablolar, algoritmalarla tasarlanan videolar, üç boyutlu heykeller ve hologramlar; sanat, bilim ve teknolojinin birleşiminden doğan eserler olarak gün yüzüne çıkmaktadır. Bu gelişmelerle birlikte sanatçıların yeni ve özgün bir bakış açısıyla sanat eserleri yaratmaya başladıklarını söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler Yapay zekâ, teknoloji, algoritma, felsefe, sanat

Abstract

Refletions of Artificial Intelligence on Art

When we look at the emergence of science and its development process to date, it has been seen that science benefits societies socially, culturally and technologically. It has been observed that the development of science has progressed thanks to the concept of posthumanism, which is called posthuman in the 21st century. It has been noticed that especially the discovery of space and the resulting change in the classical narrative of the concept of time dimension have opened the door to new scientific developments. These new developments include artificial intelligence; It has emerged with innovations such as robotics, nanotechnology, genetic engineering, quantum computing and information networks. One of the areas that scientific developments began to affect was art. Art has begun to use artificial intelligence as a tool for its own plastic language. In the field of art, paintings designed by artificial intelligence and produced by machines, videos designed by algorithms, three-dimensional sculptures and holograms; They come to light as works resulting from the combination of art, science and technology. With these developments, the idea that artists started to create works of art with a new and original perspective comes to the fore.

Keywords Artificial İntelligence, Tecnology, Algorithm, Philosophy, Art

PDF

Kaynakça

  1. Artut, S (2019). Yapay Zekâ Olgusunun Güncel Sanat Çalışmalarındaki Açılımları, İnsan&İnsan Bilim Kültür Sanat ve Düşünce Dergisi, Yıl: 6, Sayı: 22, ss. 767-783.
  2. Ballı, Ö. (2020). Yapay Zekâ ve Sanat Uygulamaları Üzerine Güncel Bir Değerlendirme. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Sanat ve Tasarım Dergisi, Sayı:26, ss. 277-306.
  3. Ballı, Ö. (2020). Transhümanizm Bağlamında Bir Yapay Zekâ Sanatçı Uygulaması: OBv2, Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi, Cilt:5, Sayı: 9, ss. 141-162.
  4. Dağ, A (2023). Mitolojik Bir Kültür Olarak Transhümanizm, Hece Aylık Edebiyat Dergisi, Sayı: 318-319-320, ss. 574-578.
  5. Ferry, L. (2023). Transhümanist Devrim,1. Baskı (Çev: Kağan Kahveci), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  6. Gören, S. İ (2021). Üretim Süreci Perspektifinden Sanat Eseri ve İzleyici Etkilemişinde Dijitalleşmenin Rolü, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksel Lisans Tezi.
  7. İyigün, Ö.N, Yılmaz K.M (2021). Yapay Zekâ: Güncel Yaklaşımlar ve Uygulamalar, 1. Baskı, İstanbul: Beta Basım Yayıncılık.
  8. Kurzweil, R. (2018). İnsanlık 2.0,3.Baskı (Çev. Mine Şengel), İstanbul: Alfa Basım Yayın.
  9. Kaku, M (2021). Hiperuzay, 1. Baskı (Çev: Ayşe Cankız Çevik), Ankara: ODTÜ Yayıncılık.
  10. Khalili, A.J (2022). Gelecek Nasıl Gelecek, 1.Baskı (Çev: Tevfik Uyar), İstanbul: Domingo Yayıncılık.
  11. Özselçuk,S ( 2023). Dijital Sanat Bağlamında Yapay Zekâ Algoritmalarının Kullanımına Yönelik Eleştirel Bir İnceleme: Refik Anadol’un “Makine Hatıraları: “Uzay” Sergisi, Uluslararası İktisadi ve İdari Akademik Araştırmalar Dergisi, Cilt:3, Sayı:1, ss. 1-21.
  12. Penrose, R (2020). Kralın Yeni Aklı, 3. Baskı (Tekin Dereli), İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
  13. Penrose, R (2023). Yapay Zekâya Karşı Doğal Zekâ, 1.Baskı (Çev: Ozan Can Hacıoğlu), İstanbul: Mitra Yayıncılık.
  14. Tuğal, A.S. (2018). Oluşum Süreci İçinde Dijital Sanat, 1. Baskı, İstanbul: Hayalperest Yayınevi.
  15. Uzun Y., Akkuzu B., ve Kayrıcı M (2021). Yapay Zekânın Kültür ve Sanatla Olan İlişkisi, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, Özel Sayı: 28, ss: 753-757.
  16. Zambak F.A (2023). Yapay Zekâ ve Felsefe, Varlık Aylık Edebiyat ve Kültür Dergisi, Sayı:1389, ss. 15-19.
  17. Chatterjee, A (2022). Art in an age of artificial intelligence, Fronteirs in Psychology, Theoretical and Philosophical Psychology, https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpsyg.2022.1024449/full, Erişim Tarihi: 10.06.2023
  18. Spratt,L.E (2017), Dream Formulations and Deep Neural Networks: Humanistic Themes in the Iconology of the Machine-Learned Image . https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/kunsttexte/issue/view/6080, Erişim Tarihi: 13.06.2023
  19. Mazzone M., and Elgammal A (2019), Art, Creativity, and the Potential of Artificial Intelligence, MDPI Journals, Arts.Vol:8, s.1, ss.1-9, March, https://www.mdpi.com/2076-0752/8/1/26, Erişim Tarihi: 20.06.2023