Dekadraj Türk Sineması: Yılanların Öcü Bağlamında Dijital Film Restorasyonun Sinemada Biçeme Etkisi

Yirminci yüzyılın başlarında halka açık ilk gösterimlerini yapan sinema, toplumsal ve sanatsal açıdan kitleleri en fazla etkileyen sanat biçimi olarak öne çıktı. Sanat eseri ve eğlence aracı olarak işlev gören sinema, diğer sanat dallarından farklı olarak belirli görsel kurallara uymuş ve kitleleri yönlendirmiştir. Sinema, çerçeve oranı gibi belirli fiziksel kısıtlamalara rağmen kendi stilini oluşturmuş ve tarih boyunca bu çerçeve oranı değişmiştir. Türk sinemasında 1.33:1 çerçeve oranı uzun yıllar standart olarak kullanıldı. Ancak televizyonların ve ardından dijital gösterim mecralarının geniş ekran formatlarına uyum sağlamak amacıyla çerçeve oranları da değiştirmesinin ardından bu durum bazı filmlerde görüntü kaybına yol açtı. Bu çalışma, Türk sineması ve yönetmen Metin Erksan'ın Yılanların Öcü filmi özelinde, dijital film restorasyonunun sinema biçemine etkisini incelenmektedir. Çalışmada öncelikle dijital film restorasyonunun teknik yönleri, gerekçeleri ve etik boyutu ele alınmakta ardından, Yılanların Öcü adlı filmin orijinal ve restorasyonlu kopyaları karşılaştırılarak çerçeve oranının kesilmesinin mizansen ve kompozisyon üzerindeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Yapılan inceleme sonucunda Yılanların Öcü filminde yapılan dijital restorasyon sonucunda çerçeve oranındaki kesintinin filmin anlamına doğrudan etki eden, yönetmenin amaçladığı mizansen ve kompozisyonu tamamen değiştiren bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Cinema, which made its first public screenings in the early twentieth century, came to the fore as the art form that influenced the masses the most in social and artistic terms. Functioning as a work of art and a means of entertainment, cinema, unlike other branches of art, has followed certain visual rules and guided the masses. Despite certain physical constraints such as frame ratio, cinema has created its own style and this frame ratio has changed throughout history. In Turkish cinema, the frame ratio of 1.33:1 was used as the standard for many years. However, after television and then digital screening media changed the frame ratios in order to adapt to widescreen formats, this led to image loss in some films. This study examines the effect of digital film restoration on the cinematic style of Turkish cinema and director Metin Erksan's film The Revenge of the Snakes. The study first discusses the technical aspects, justifications and ethical dimension of digital film restoration, and then compares the original and restored copies of the film The Revenge of the Snakes and tries to reveal the effect of cutting the frame ratio on mise-en-scene and composition. As a result of the examination, it has been determined that the cut in the frame ratio as a result of the digital restoration made in the film The Revenge of the Snakes has an effect that directly affects the meaning of the film and completely changes the mise-en-scene and composition intended by the director.