Altay Türkçesinde Hastalık ile İlgili Sözcükler Üzerine Bir İnceleme

Söz varlığı çalışmaları içinde bir kavramı merkeze alarak o kavram etrafında oluşan söz varlığı unsurlarını inceleyen tematik söz varlığı çalışmaları, bir dilin kendi iç dinamiklerinden hareketle türetim kabiliyetini göstermesinin yanı sıra o dilin etkileşimde olduğu dilleri ve bu etkileşimin sonuçlarını göstermesi bakımından da önemlidir. Altay Türkçesinin temel söz varlığını Türkçe kelimeler oluşturmaktadır. Bunun yanında Altay Türklerinin önce Moğol sonra da Rus hâkimiyetinde uzun süre yaşamalarına bağlı olarak Moğolca ve Rusça kelimeler Altay Türkçesinin söz varlığına dâhil olmuştur. Altay Türkçesi üzerine yapılacak tematik söz varlığı çalışmaları hem Türkçe kökenli kelimelerin Altay Türkçesindeki sıklığını hem de Altay Türkçesi-Moğolca, Altay Türkçesi-Rusça dil ilişkilerinin derinliğini ve boyutunu göstermesi bakımından önem arz etmektedir. Tematik söz varlığı çalışmaları arasında hastalık kavramı etrafında oluşan söz varlığı incelemeleri de önemli bir yer tutmaktadır. Altay Türkçesi söz varlığı içinde hasta ve hastalık kavramı ile ilgili geniş bir sözcük kadrosu bulunmaktadır. Bu çalışmada, Altay Türkçesinde hastalık kavramı çevresinde oluşan sözcükler ele alınmaktadır. Bu sözcükler, bedensel hastalıklar ve akıl ve ruh sağlığı hastalıkları olmak üzere iki ana başlık; bedensel hastalıklar da kendi içinde on yedi alt başlık altında isim ve fiil olmak üzere tasnif edilmiş; köken ve yapı bakımından incelenmiştir.

Thematic vocabulary studies, which examine the elements of vocabulary formed around a concept by centring a concept within the vocabulary studies, are important in terms of showing the ability of a language to derive from its own internal dynamics as well as showing the languages with which that language interacts and the results of this interaction. The basic vocabulary of Altai Turkish consists of Turkish words. In addition, depending on the fact that Altai Turks lived under Mongolian and then Russian rule for a long time, Mongolian and Russian words were included in the vocabulary of Altai Turkish. Thematic vocabulary studies on Altaic Turkish are important in terms of showing both the frequency of words of Turkish origin in Altaic Turkish and the depth and extent of Altaic Turkish-Mongolian, Altaic Turkish-Russian language relations. Among thematic vocabulary studies, vocabulary analyses formed around the concept of disease also have an important place. There is a large vocabulary related to the concept of patient and disease in the vocabulary of Altaic Turkish. In this study, the words formed around the concept of disease in Altaic Turkish are discussed. These words are classified under two main headings: physical diseases and mental health diseases; physical diseases are classified as nouns and verbs under seventeen subheadings; and analysed in terms of origin and structure.