FOUCAULT’DA ÖZNENİN YİTİMİNDEKİ NİETZSCHECİ ETKİLER

Michel Foucault ilerleme, süreklilik, nesnellik ve akıl temelli bir tarih anlayışını reddeder. Tarihin soybilimsel olarak incelenmesi sonucunda kırılganlıkların, ilişkisiz olaylar bütünün ve keyfiliklerin ortaya çıkması nedeniyle Foucault her bir dönemin kendine ait bir epistem çevresinde şekillendiğini iddia eder. Bu çalışmada Foucault’un özne, iktidar ve tarih konularındaki çalışmalarını, Nietzsche’nin soybilim kavramı ve batı metafiziği eleştirisinden etkilendiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Nietzsche’nin tarih savı batı metafiziğinde merkezi bir konumda olan özne ve hakikat anlayışını yerinden etmiştir. Foucault soybilim metodunu kullanarak köken arayışına eleştiri getirmiş ve Kartezyen felsefe geleneğindeki özne nesne ilişkisinin çöktüğünü ve değerinin kalmadığını iddia etmiştir. Nietzsche, rasyonalist batı kültüründeki felsefe, bilim ve ahlak anlayışının Tanrı’nın ölümü ile yeniden ele alınması gerektiğini öne sürer. Tanrı’nın ölümüyle klasik hakikat düşüncesi ortadan kalkmış olduğundan insan bu dünyada bütün teleolojik kökeninden mahrumdur. Foucault, klasik hakikat düşüncesinin devamı olan ve 20. yüzyılda inşa edilen özne anlayışını eleştirerek modern toplumun kökensel bir bağının olmadığını, bireyin iktidar tarafından sunulan bir kimliğe büründürüldüğünü savlar. \nAnahtar Kelimeler: Soybilim, tarih, Nietzsche, Foucault, özne\n

Michel Foucault rejects an understanding of history based on progress, continuity, objectivity and reason. As a result of the genealogical analysis of history, Foucault claims that each period is shaped around an epistem of its own, as vulnerabilities, unrelated events and emerging arbitrariness. In this study, it is aimed to reveal that Foucault's studies on subject, power and history were influenced by Nietzsche's concept of genealogy and criticism of western metaphysics. Nietzsche's thesis of history has displaced the understanding of subject and truth, which has a central position in western metaphysics. Using the genealogy method, Foucault criticized the search for origins and claimed that the subject-object relationship in the Cartesian philosophy tradition collapsed and lost its value. Nietzsche argues that philosophy, science and moral understanding in rationalist western culture should be reconsidered with the death of God. Since the classical idea of truth disappeared with the death of God, man in the modern epistemology is deprived of all his teleological origin. Foucault by criticizing the understanding of the subject, which is the continuation of the classical idea of truth and built in the 20th century, asserts that modern society does not have an originary bond, and that the individual is assumed to be an identity presented by power.\n\n\nKeywords: Genealogy, history, Nietzsche, Foucault, subject\n