KAVRAMSAL SANATTA DIŞAVURUM OLGUSUNUN PROJEKTİF TEKNİKLERLE ÇÖZÜMLENMESİ

Bu araştırmada kavramsal sanat üretiminde dışavurum olgusunun projektif tekniklerle çözümlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda; kavramsal sanat üretim sürecinde dışavurum olgusunun, eser üretim öncesi, sırası ve sonrasında teknik ve duygusal yansımalar nasıldır? ifadesi araştırmanın problem cümlesi olarak belirlenmiştir. Katılımcılar, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi Resim bölümü 4. Sınıf öğrencisi olan sekiz öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma konusunun tamamen sübjektif veriye dayalı olması dolayısıyla nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseniyle çalışılmıştır. Veri toplama aracı olarak yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Toplanan veriler fenomenolojik analiz ile detaylandırılarak bulgulara ulaşılmıştır. Bu doğrultuda toplanan tüm verilerin betimsel indekslere aktarılmasının ardından elde edilen, kavramsal sanat üretim sürecinde dışavurum olgusu kategorisini; eser üretim öncesi, eser üretimi sırasında ve eser üretimi sonrasında teknik ve duygusal yansımalar şeklinde üç tema oluşturmuştur. Eser üretimi öncesi duygusal ve teknik hazırlık temasını; kavram arayışı, kullanılacak malzeme belirlenimi ve mental hazırlık şeklinde üç kod oluşturmuştur. Eser üretimi sırasındaki duygusal ve teknik tespit temasını; kavram sorgulaması, kavrama bağlılık ve duysal etkilenim şeklinde üç kod oluşturmuştur. Son olarak; Eser üretimi sonrasındaki duygusal ve teknik yansımalar temasını ise; kullanılan tekniğin anlatıma uygunluğu, bireysel/toplumsal ifadede yaşanan zorluklar, eser üretimi sonrası yeterlik duygusu ve öz değerlendirme şeklinde dört kod oluşturmuştur. Elde edilen bulgulara dayanarak, kavramsal sanatta dışavurum olgusunun nitelik ve nicelik olarak bir eserde görünür hale gelmesi sanatçının, salt sanatsal yeti ve yeteneği ile değil; psikolojik, sosyolojik ve ekonomik şartları dahilde şekillendiği söylenebilir.\nAnahtar Kelimeler: Dışavurumcuk, projektif yansıtma teknikleri, sanatta kavram arayışı, sanat psikolojisi\n

The purpose of this study is to investigate the phenomena of expression in conceptual art production using projective approaches. Accordingly, the research's problem phrase was chosen as "How are the technical and emotional reflections of the phenomena of expression in the conceptual art creation process before, during, and after the production of the work?" The research's problem statement was established based on its assertion. The participants were eight fourth-grade pupils from Ondokuz Mays University's Faculty of Fine Arts' Painting Department. The phenomenology pattern, one of the qualitative research methodologies, has been used to study the research topic since it is entirely reliant on subjective data. Structured in-depth interview technique was used as a data collection tool. The findings were reached after phenomenological examination of the data that had been gathered. In this approach, the category of expression phenomenon in the conceptual art creation process, which is generated after converting all gathered data to descriptive indices; Three topics were developed during the work in the form of technical and emotional comments before to, during, and following creation. The topic of technical and emotional preparation before the creation of the work, including concept exploration, selection of the material to be utilized, and mental preparation. Three codes idea inquiry, concept commitment, and sensory affect were created because of the work's topic of emotional and technological determination. Finally, four codes were developed around the theme of emotional and technical reflections after the production of the work, including suitability of the expression technique, difficulties encountered in individual/social expression, sense of efficacy following the production of the work, and self-evaluation. According to the findings, the phenomena of expression in conceptual art being obvious in a work in terms of quality and quantity is not attributable to the artist's exclusive artistic skill and aptitude; rather, it is molded within the psychological, social, and economic contexts.\nKeywords: Expressionism, projective reflection techniques, concept search in art, psychology of art\n