Kürelerin Müziği’nden Yedi Bilge’ye: Tanburî Küçük Artin’de Müzikal Kozmoloji Düşüncesi

İnsan sembolleştiren bir canlıdır ve sembolik bir evren içinde yaşamaktadır. İnsan, anlam arayışını bu düşünsel alanda gerçekleştirmekte, bu çabasına ancak sembolleri üretirken, yorumlarken ya da sembolik ifadeleri kavrarken erişmektedir. Kültürel kodlar ve geleneklerin sürekli olarak yeniden yorumlamasıyla, yeni bir semiosis evreni oluşmaktadır; öyle ki bu evren bir yorumlayanlar ağına göre yapılandırılmıştır ve sürekli olarak hakikat hakkında söylenenleri ya da hakiki olduğuna inanılan şeyleri kaydetmektedir. Bu yapılanma ise zamanla kendine özgü farklı düşünce biçimleri geliştirerek semiyosferin içinde gömülü, ezoterik bilgi gelenekleri üzerinden aktarılan ya da yorumlanan bir sembolik anlam ağının oluşmasına yol açmıştır. Kozmolojik ve ontolojik tartışmalar dahilinde ‘Tanrı-Âlem-İnsan’ arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkiler ağında insanın konumlanışını anlamlandırmaya çalışan spekülatif müzik teorisi geleneğinde ise öne çıkan sembolik anlatılardan biri de müzikal kozmolojidir. Araştırmada Tanbûri Küçük Artin’in Mûsikî Edvârı isimli nazarî eserinden hareket edilerek müzikal kozmoloji anlayışı değerlendirilmiş ve Artin’in başvurduğu alegorilerin sembolik düşünce geleneğindeki konumu tartışılarak metnin arkasında saklı kalan anlamların açıklığa kavuşturulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, Tanbûrî Küçük Artin’in kullandığı sembolik ifadelerin fikri dayanağının tespit edilebilmesi için nitel araştırma desenlerinden ‘Tarihsel Araştırma’nın bir kolu olan ‘İlişkisel Tarih Araştırması’ yöntemi kullanılarak ilgili sembolik anlatımlara ulaşılmıştır. Daha sonra Tanbûri Küçük Artin’in Mûsikî Edvârı isimli nazarî eserindeki anlatımlarından yola çıkılarak, onun müzikal kozmoloji düşüncesi açıklanmış, bu noktada kullandığı sembolik anlatılar hermeneutik bir çabayla çözümlenmeye çalışılmıştır.

The man is a symbolizing creature and lives in a symbolic nature. Man carries out this seek for meaning in this intellectual field, achieves this effort only while producing, interpreting or comprehending symbolic expressions. With the consistently reinterpretation of cultural codes and traditions, a new universe of semiosis is occured; so that this universe is structured into a network of interpreters and constantly recording what is said abouth the truth. This structuring has led to formation of a symbolic meaning network embedded in the semiosphere, interpreted through esoteric knowledge traditions, by developing distinctive ways of thinking over time. Musical cosmology is one of the salient symbolic narratives in the speculative music theory tradition, which tries to make sense of the relationship between 'God-Universe-Man' and the position of man in this network of relations within the scope of cosmological and ontological debates. In this article, musical cosmology notion was interpreted based on Tanburi Kucuk Artin’s theoretical work named ‘Musiki Edvari’ and aimed to clarify the meanings hidden behind the text by discussing the position of allegories that Artin applied in the tradition of symbolic thought. In accordance with this purpose, in order to determine the intellectual basis of the symbolic expressions used by Tanburi Kucuk Artin, the ‘Comperative Historical Research’ method, which is a branch of the ‘Historical Research’, one of the qualitative research designs, was used. Afterwards, based on the narratives of Tanbûri Küçük Artin in his theoretical work named Mûsikî Edvârı, his musical cosmology thought was explained, and the symbolic narratives he used at this point were tried to be analyzed with a hermeneutic effort.