Küllüd- Durub, Küllü’n- Nağam, Küllü’n- Nağam ve’d- Durub Mûsikî Formlarının Müzikolojik Açıdan Değerlendirilmesi

Türk mûsikîsi edvarları içerisinde yer alan mûsikî formları dönemin mûsikî kültürünün ve zevkinin yansıtılması bakımından önemli ipuçları verir. Bu formlar yazılmış olduğu dönemin sadece kültürel yapısı ile değil aynı zamanda siyasi ve tarihi yapısı ile de şekillenmektedir. Nevbet-i müretteb, gazel, amel, pişrev, savt, nakış gibi pek çok mûsikî formu mûsikî edvarı içerisinde görülmektedir. Bu edvar kitapları içerisinde yer alan mûsikî formlarının açıklanması genellikle düz bir anlatım ile verilmiştir. Nota örneklerine rastlamak oldukça zordur. Türk mûsikî formlarına genel olarak bakıldığında bazılarının varlığını kaybettiği bazılarının ise gerek yapı gerek isim/ yapı özellikleri bakımından farklılıklar göstermiş olduğu tespit edilmiştir. Küllüd- durub, küllü’n- nağam ve küllü’n nağam ve’d- durub mûsikî formlarının günümüzde var olup olmadığı, varlığını devam ettirmiş ise isim ve yapı bakından değişimlere uğrayıp uğramadığı gibi durumlarının ortaya konmasının amaçlandığı bu nitel çalışmada geriye dönük tarama modeli ile durum analizi yapılmıştır. Formlar içerisinde kullanılan uşşak, rast, hüseynî, hîcâzî gibi meşhur on iki makam ve remel-i asl, hafif, sakil-i evvel gibi formlara göre değişen makam ve usûl bulgularının yer aldığı, yüzyıllar içerisinde formlarda yapısal olarak bazı değişimlerin olduğu görülmüştür. Aynı zamanda bu üç mûsikî formunun bir kısmının günümüze ulaşmadığı bir kısmının ise günümüzde icra edilen farklı dinamikler ile etkileşimler yaşamış olduğu ve yapısı itibari ile de kâr-ı nâtık ve saz semâîsi formuna temel teşkil ettiği gibi bazı sonuçlara ulaşılmıştır.

Musical forms in Turkish music edwares give us important clues in terms of reflecting the musical culture of the period. It is possible to see many other musical forms such as Nevbet-ı muretteb, gazel, amel, pışrev, savt and nakış in their music manuscript. Some forms of music have survived to the present day, while some have undergone both name and structural changes, while others have completely lost their existence. It is aimed to reveal whether the three musical forms such as küld- durub, kül’n-nağam and kül nn-nagam and ’d-durub, which exist in the manuscripts, exist today and have undergone changes. In the qualitative study, retrospective research model was used together with literature review. The forms include twelve makams such as uşşak, rast, hüseyni, hicazi, and makams and procedural findings that vary according to forms such as remel-i asl, hafif, sakil-i evvel. At the same time, some conclusions have been reached such that some of these three forms of music have not survived to the present day, and some of them have experienced interactions with different dynamics performed today and are the basis for the form of kar-ı natık and saz semai by its structure.