Zaman Metoforu ve Zamanın İlgası Üzerine Bir İnceleme: Gülten İmamoğlu Resimleri

Bu çalışma ile Gülten İmamoğlu resimlerinin “zaman” kavramıyla ne türden bir ilişki kurduğu ve bu ilişki sonucu nasıl bir evren oluşturduğunun ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu çalışma, bir sanatçının resimleri aracılığıyla “zaman”ı ele alış biçiminin temelinde yatan ilişkileri ortaya koyan bir çözümleme olması açısından önemlidir. Araştırma, nitel desende bir durum çalışması olarak planlanıp yürütülmüştür. Bu çalışma; eser, doküman analizi ve görüşme tekniği kullanılarak yapılmış bir durum çalışmasıdır. Durum çalışmaları, “nasıl” ve “niçin” sorularını temel almakta, araştırmacının kontrol edemediği bir olgu ya da olayın derinliğine incelenmesine olanak vermektedir. Yürütülen bu araştırma, yorumlayıcı bir yaklaşımla “ne oluyor?” sorusuna cevap aramıştır. Toplanan veriler, içerik analizi ile çözümlenmiştir. İnceleme süreci, araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Geleneksel insan; “ebedî dönüş” inanışıyla, arketipler ve mitleri çağlar boyunca tekrar ederek din dışı zamanı ilgasını gerçekleştirmiştir. Din dışı zamanın ilgası, zamanın gelip geçiciliği ve her şeyin sonlu olduğu bir “zaman” anlayışını ortadan kaldırmıştır. Böylece insanın “hiççi” (nihilist) bir sona sürüklenmesi engellenmiştir. İnsanlık, çağlar boyunca ruhsal ve toplumsal bütünlüğünü benimsediği bu “zaman” anlayışıyla korunmuştur. Söz konusu yaklaşım, insanın kendisini kozmosun bir parçası olarak görmesini sağlamış ve onu kozmik ritimlerle uyumlu bir var oluş içerisinde konumlandırmıştır. Mircea Eliade’ın “Ebedi Dönüş Mitosu” isimli kitabında “tekrar”, “arketip” ve “mit” kavramları ele alınmıştır. Düşünür, geleneksel “zaman” anlayışı ve tarihselci yani modern “zaman” anlayışının özelliklerini ortaya koyarak bir karşılaştırmaya gitmiş ve ilkinin lehine sonuçlara varmıştır. İmamoğlu’nun resimlerinde yansıyan “zaman” düşüncesi Eliade’ın “Ebedi Dönüş Mitosu’nda” tespit ettiği “zaman” anlayışıyla aynı kaynaktan beslenmektedir denebilir. Bu çalışma, sanatçının resimlerini bu düzlemde yorumlama girişimidir. Gülten İmamoğlu’nun resimlerinin zamanla olan ilişkisi bağlamında ele alınmasından başka “kaos” “orji” “karanlık” ve “su” arketipleri bağlamında da ele alınması önerilmektedir.

With this study, it is aimed to reveal that Gülten İmamoğlu’s paintings have established a what kind of relationship with the concept of “time”, and created what kind of universe as a result of this relationship. This study is significant because of that it is an analysis that reveals the relationship which underlying of how a painter handles “time” in her paintings. This research performed as a case study in a qualitative pattern. This study is an existing analysis study by using document analysis and the technique of interview. The case studies base on the questions of “how” and “why” and enable to examine the depth of an event or event that the researcher cannot control. This research look for an answer “What is going on?” with a explicitive approach. Collected data was resolved with content analysis. The investigation process was carried out by the researcher. Traditional man; with the belief of “eternal return”, he repeats archetypes and myths throughout the ages and realizes the interest of non-religious time. The relevance of non-religious time has eliminated the temporality of time and a sense of “time” where everything is finite. This is prevented from drifting to a “nihilist” end of man. Humanity which adopted social and spiritual integrity is protected by a “time” insight through the ages. This approach enabled man to see himself as a part of the cosmos and positioned him in a coherent existence with cosmic rhythms. In Mircea Eliade's book “The Myth of the Eternal Return”, the concepts of “repeat”, “archetype” and “myth” are discussed. The thinker went for a comparison by putting forward the characteristics of the traditional understanding of “time” and the historical approach of “historic”, and made conclusions. It can be said that the idea of “time” reflected in the paintings of Imamoglu is fed from the same source with the understanding of “time” determined by Eliade in the “The Myth of the Eternal Return”. This work is an attempt to interpret the artist's paintings on this plane. It is suggested that the paintings of Gülten İmamoğlu should be handled in the context of the “chaos”, “orgy”, “dark” and “water” archetypes as well as their relationship with time.