Sözdizimi Özellikleri Bakımından Şiir Kitabı Adları

1900-2000 yılları arasındaki yüz yıllık dönemde, şiir türünde eser vermiş 198 şairin şiir kitaplarına verdikleri adları ele alan bu çalışmada şiir kitabı adları, sözdizimi özellikleriyle incelenmiştir. Şiir kitabı adlarının belirlenmesinde Mehmet H. Doğan’ın “Yüzyılın Türk Şiiri” adlı 3 ciltlik eseri kaynaklık etmiştir. Çalışmanın örneklemini bu eserde gösterilen 1363 şiir kitabı adı oluşturmuş ve belirlenen bu adlar, tek sözcükten, sözcük öbeğinden, cümleden, birbirinden bağımsız olarak kullanılan sözcük öbeklerinden, eksiltili yapıdan, “sözcük öbeği + sözcük” veya “sözcük öbeği + eksiltili yapı”dan, sözcük öbeği oluşturmayan ve birbiri ardına sıralanmış sözcük dizilerinden, Türkçe olmayan sözcük öbeği ya da cümleden, şairce türetilen anlık oluşumlardan kurulmaları bakımından sınıflandırılmıştır. Bu çalışmayla, şiir türünde eser vermiş şairlerin eserlerini daha çok sözcük öbeği yapısında adlandırmayı tercih ettikleri görülmüş; sözcük öbeği yapısındaki bu adların isim tamlaması başta olmak üzere 20 farklı sözcük öbeği türünde (araç öbeği, bağlama öbeği, birleşik fiil, birleşik isim, bulunma öbeği, çıkma öbeği, edat öbeği, fiilimsi öbeği, ikileme, isnat öbeği, kısaltma öbeği, sayı öbeği, sıfat tamlaması, tamlayan öbeği, unvan öbeği, ünlem öbeği, yönelme öbeği, zamir tamlaması, Arapça / Farsça tamlama) olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmayla şairlerin ad verirken içinde bulundukları zihinsel süreçlerin sözdizimsel yansımalarına bakılarak yapısal bir analiz yapılmış ve bu analiz sonucunda, şairlerin adlandırma yaparken farklı sözdizimsel yapıları tercih etme nedenleri üzerinde düşünülerek adbilime bir katkıda bulunulmaya çalışılmıştır.

This study analyzes the names of poetry books which have been named by 198 poets who works in the genre of poetry with syntactic features in the hundred years period between 1900-2000. “Yüzyılın Türk Şiiri” which is a 3 volume work by Mehmet H. Doğan has been considered as source in determining poetry book names. The sample of this study includes 1363 poetry book names that shown in this work. These names have been classified according to their formation from single word, phrase, sentence, subtracted structure, “phrase + word” or “phrase + subtracted structure”, ordered word sequences, non-Turkish phrases or sentence, nonce formation derivations by poet. In this study, it has been derived that poets from this genre prefer to name their works more in phrases with 20 different types particularly with possessive constructions. In this study, a structural analysis has been made by maintaining the syntactic reflections of the mental processes in which poets are involved. As a result of this analysis, the reasons why poets prefer different syntactic structures have been taken into consideration in order to contribute to onomastics.