Yaşamın Zenginleşmesinde Bir Güç Olarak Yaratıcılık ve Herbert A. Simon
Öz
Sanattan tasarıma, bilimden günlük sıradan işler olarak isimlendirilen tüm alanları kapsayan bir kavram olan yaratıcılık, tarihsel süreç içerisinde farklı bakış açılarıyla ele alınmıştır. Bu makale kapsamında var olan tanımlamalar ve sınıflandırmalardan özellikle uzak durularak, yaratıcılık daha farklı bir biçimde ele alınmış, genel olarak yaratıcılık üzerine kısaca değinilmiş, ardından üzerinde durulmadan sonuca gidilemeyecek bir isme yer verilmiştir. Bu isim, kronolojik olarak hata gibi görünse de modern çağın “Rönesans insanı”, birbirine benzemeyen üç farklı alanda, -sosyal bilimler, davranış bilimleri ve bilgisayar bilimler- araştırmalar yapan Herbert Alexander Simon (1916-2001)’dur. Simon; çalışma hayatının 60 yılını multidisipliner yaratıcılık üzerine adamıştır. Tasarım düşüncesi de Herbert A. Simon'un 1969'daki makalesinde ortaya koyduğu ilkelere dayanmaktadır. Beş ana başlığa indirgenmiş olan bu unsurlar tasarım düşüncesinin temelini oluştururlar: Empati kurun, tanımlayın, fikir üretin, prototip hazırlayın, test edin. Simon’un vurguladığı bu beş başlığın her birinin kendi içinde de yaratıcılığı destekleyici özelliklerinin olduğu ve sadece tasarım alanına değil tüm alanlar için kritik öneme sahip olduğu vurgulanmalıdır. Bu makale ile amaçlanan; günümüzün en paha biçilmez değeri yaratıcı insan gücünün önemini vurgulamaktır. Paha biçilmez olmasının nedeni, özellikle son yirmi yılda, teknolojide ve özellikle bilgisayar teknolojilerindeki hızlı gelişmelerin, her bireyin yaratıcı potansiyelini değiştirmesidir. Bu amaca ulaşma yolunda; farkındalık, karşılaşma, süreç ve ürün bağlamında yaratıcılığın önemi üzerinde durulmuş, toplumların geleceğini şekillendirecek olanların yaratıcı bireylerin olacağı vurgusu yapılmaya çalışılmıştır. Dolayısıyla sadece sanat ve tasarım alanında değil bütün alanlarda var olma mücadelesi veren, mücadele verdiği alanda yeni ve farklı olanın peşinde olan, yaşamlarının büyük bir bölümünü alanları ile ilgili kuram ve çalışmalara ayıran sanatçılar, tasarımcılar, bilim insanları ve yazarların ortak özellikleri; yaratıcılık gücüyle, var olanı değiştirme, dönüştürme gücüne sahip olmalarıdır. İçinde bulunduğumuz bilgi çağının yaratıcı bireyi; çok ve çeşitli konularda okumalı, izlemeli, araştırmalı, yaratıcı zekasını sözel ve görsel verilerle sürekli olarak beslemeli, bunun sonucunda yeni ve denenmemiş yaratıcı çözümler bulma olasılığını artırmalıdır.
Anahtar Kelimeler Yaratıcılık, Sanat, Tasarım, Bilim, Teknoloji
Abstract
Creativity as a Power in Prospering Life and Herbert A. Simon
Being a term that embodies from art to design, from science to all fields being classified as daily routines, creativity has been discussed with different perspectives throughout the history, and various definitions and classifications have been made for it.The existing definitions and classifications related to creativity are kept out in this paper, and it is dealt with a more different sincerity by involving human perspective. After briefly touching on creativity, the paper discusses an important figure to be able to read the term thoroughly. This figure is Herbert Alexander Simon (1916-2001) who observed in the twentieth century that creativity spreads along three disparate fields of applied sciences – social sciences, behavioral sciences and computer sciences. He was a “Renaissance man” although this term seems like a chronological mistake in modern times.Simon spent 60 years of his career on studies relating multidisciplinary creativity. The idea of design is based on the principles Herbert A. Simon introduced in his 1969 article. Being reduced into five main phases, these principles underlie the idea of design: empathizing, defining, ideating, prototyping and testing. It is worth emphasizing that each of these five phases underlined by Simon has creativity-supporting qualities in itself and is critical in all fields, not just in designing.The objective of this paper is to underline the importance of the power of creative human which is the most priceless thing today. The reason why it’s priceless is that rapid development of technology (especially, computer technology) in a globalized world in the late 20 years has changed creative potential of individuals. In order to achieve the objective, the importance of creativity is explained in terms of realizing, confrontation, process and product. Moreover, it is underscored that creative people are the ones who will shape the future of societies.Therefore, the common features of artists, designers, scientists, writers etc. who are in pursuit of the new and the different, and spend most of their lives on studies and theories relating their own professions are that they all have the power of changing and transforming the existing by using their creativity. A creative individual of the information age that we live in today must read a lot, watch, research and feed own creative intelligence consistently with verbal and visual inputs. As a result, he/she must increase the possibility to find new and original solutions.
Keywords Creativity, Art, Design, Science, Technology