İdil Sanat ve Dil Dergisi
www.idildergisi.com
Cilt 14, Sayı 120  2025/5  (ISSN: 2146-9903, E-ISSN: 2147-3056)
Seyhan YILMAZ, Metin Han KURUOĞLU

NO Makale Adı
1768167681 REBİİ GORBON’UN TÜRK SERAMİK SANATINA VE ENDÜSTRİSİNE KATKILARI

Bu araştırmada, mimar ve seramik sanatçısı Rebii Gorbon’un Türk seramik sanatı, tasarımı ve endüstrisine olan katkıları ile Gorbon Seramik Fabrikası’nın kuruluşu ve faaliyetleri ele alınmıştır. Araştırma yöntemi literatür taraması ve röportajlar aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın kapsamı, Rebii Gorbon’un seramiğe yöneldiği ilk dönem çalışmalarını, sanatsal üretimlerini ve Gorbon Seramik Fabrikası’nın ilk üretim süreçlerini içermektedir. İlgili çalışmada ele alınan konu, seramik sanatına sağlanan tarihsel ve sanatsal katkıların görünür kılınması açısından önem taşımaktadır. İstanbul doğumlu olan Rebii Gorbon, Cumhuriyet Dönemi’nin önemli mimarları arasında yer almakla birlikte, seramik sanatçısı kimliğiyle de sanat alanına değerli katkılar sunmuştur. 1952 yılında Mecidiyeköy’deki yazlık evinin bahçesinde kurduğu seramik atölyesinde ilk seramik kaplarını üretmeye başlamış; bu süreçte özellikle dekoratif objelere yönelmiştir. İlk sergisini Beyoğlu Olgunlaşma Enstitüsü’nde açmış, ardından Füreya Koral ile tanışmasıyla birlikte sanat ağırlıklı çalışmalara yönelmiştir. Kariyerinin ilerleyen dönemlerinde özellikle İznik çinilerine odaklanmış; malzeme, üretim teknolojisi ve renkler üzerine yoğun kişisel araştırmalar yapmıştır. Avrupa’nın çeşitli bölgelerinde seramik sanatı üzerine incelemelerde bulunmuş, aynı zamanda seramik hammaddesi bakımından zengin olan Bozüyük, Bilecik gibi Anadolu yörelerinde ve İstanbul çevresinde seramik tarihi ve hammadde kaynakları olan kil ve kaolin ocakları üzerine saha araştırmaları yürütmüştür. Yurtiçi ve yurtdışında seramik üzerine çeşitli araştırmalar yapan Rebii Gorbon 1958 yılında Gorbon Seramik Fabrikası’nı kurarak Türk seramik sanayisinin gelişiminde öncü bir rol üstlenmiştir. Rebii Gorbon 1985 yılında da Gebze’de ikinci fabrikasını kurmuştur. Fabrikayı oğlu Aziz Gorbon’a bırakan Rebii Gorbon, 1993’te yaşamını yitirmiştir. Sonuç olarak, 1952 yılında dekoratif objeler üretimiyle başladığı seramik yolculuğunu, kurduğu fabrikalar aracılığıyla sanayi boyutuna taşıyan Rebii Gorbon, adını taşıyan “Gorbon” markasını oluşturmuştur. Bu marka, sofra eşyalarından çeşitli formlarda seramik objelere, hediyelik ürünlerden Osmanlı çinilerine kadar uzanan geniş bir ürün yelpazesi sunmuştur. Üretim repertuvarı oldukça zengin olmakla birlikte, Gorbon’un özellikle yapı malzemelerine yönelmiş olması, mimarlık formasyonunun üretim pratiğine yansıdığı düşüncesini desteklemektedir.

Anahtar Kelimeler: Seramik, Rebii Gorbon, Gorbon-Işıl seramik, Mimari seramikler, Türk seramik sanatı.