İdil Sanat ve Dil Dergisi
www.idildergisi.com
Cilt 14, Sayı 120  2025/5  (ISSN: 2146-9903, E-ISSN: 2147-3056)
Aytuna CORA

NO Makale Adı
1768164378 ELİN HAFIZASI: SERAMİK SANATINDA ELLE ŞEKİLLENDİRME PRATİĞİ

Bu çalışma, seramik sanatında elle şekillendirme pratiğini yalnızca teknik bir yöntem olarak değil, sanatçının beden hafızası, sezgisel bilgi ve örtük bilginin aktarımı bağlamında ele almayı amaçlamaktadır. İnsanlığın en eski üretim tekniklerinden biri olan elle şekillendirme, malzeme ile doğrudan temasın ve bedensel sezgilerin ön planda olduğu bir sanatsal pratik olarak tanımlanmaktadır. Eller, yalnızca çevreyi anlamaya ve şekillendirmeye aracılık etmez; aynı zamanda özellikle plastik yapıya sahip kil ile kurulan sözsüz ve sezgisel diyaloğun temel unsurudur. Yumuşaklığı ve suyla şekil alabilme özelliği sayesinde kil, sanatçının bedeniyle doğrudan etkileşime imkân tanımaktadır; böylece hem teknik, hem de duyusal bir üretim süreci ortaya çıkarmaktadır. Araştırmanın kapsamı, bu pratiğin tarihsel sürekliliği ile çağdaş seramik sanatındaki konumunu incelemek ve sanatçı ile malzeme arasındaki birincil ilişkiyi açığa çıkarmaktır. Çalışmada yöntem olarak, Heidegger’in tekhne kavramı ile Polanyi’nin örtük bilgi kuramı kuramsal çerçeve olarak kullanılmış; kavramların seramik pratiğine yansıması, güncel sanatçılardan Funda Susamoğlu, Hilal Küçük ve Rıza Tan Buğra Özer’in eserleri üzerinden tartışılmıştır. Bulgular, elle şekillendirmenin yalnızca fiziksel bir biçimlendirme tekniği değil, bedensel bilgi ve sezgisel yaratıcılığın malzeme ile bütünleştiği özgün bir diyalog alanı sunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, elle şekillendirme, seri üretimden farklı olarak her formun tekrarlanamaz ve benzersiz olmasını sağlayan, sanatçının beden-zihin bilgisini aktif kılan ve çağdaş sanatsal üretimde kavramsal derinliği besleyen temel bir yaratım pratiği olarak değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Seramik, Elle Şekillendirme, Örtük Bilgi, Hafıza, Kil