İdil Sanat ve Dil Dergisi
www.idildergisi.com
Cilt 15, Sayı 122  2026/1  (ISSN: 2146-9903, E-ISSN: 2147-3056)
Leyla KUBAT

NO Makale Adı
1767704313 SERAMİK KARO ÜRETİMİNDE KULLANILAN MAVİ RENGİ İNJEKT BOYADAN ELDE EDİLEN ATIĞIN 1200 °C’DE MASSE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN GÖZLEMLENMESİ

Günümüzde seramik sektörünün, geleneksel baskı modellerine göre dijital baskı teknolojilerinin daha çok tercih edildiği bir alan olduğu bilinmektedir. Dijital baskı teknolojilerinin yükselişinin ardından solvent bazlı inkjet mürekkepler de en çok tercih edilen inkjet boyalar olarak öne çıkmaktadır. Bu boyalar, renk pigmenti ve solvent içermesi nedeniyle hızlı kururken aslında çevreye daha fazla zarar verir. Fakat mürekkeplerin içeriğindeki solvent, seramik üzerinde hızlı şekilde buharlaşıp boyanın kurumasını sağladığı için bu sektörde ağırlıklı olarak kullanılmaktadır. Mavi, kahve, sarı ve siyah gibi temel renklerin küresel çapta karo sektöründe tercih edildiği bilinmektedir. Seramik karo üretiminde kullanılan bu solvent bazlı inkjet boyalar, bidonlarda taşınır ve zamanla dibe çöken boyanın bir kısmı baskı makinesine aktarılamaz ve artık boya olarak bidonun dibinde kalır. Bu artıklar da imha edilmek üzere biriktirilir. Bu araştırmada, imha öncesinde mavi inkjet boya bidonlarının dibinde kalan atıkların geri dönüştürülerek kullanılabilir mavi pigment elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda toplanan atık boya, ince çelik bir tepside ısı işlemine tabi tutulmuş ve ardından spatula yardımıyla kazınarak mavi toz boya pigmentleri elde edilmiştir. Bu pigmentler cam kavanozlarda muhafaza edilmiş ve tane boyutlarının eşitlenmesi için değirmende kuru çevirme işlemi uygulanmıştır. Ardından toz pigmentler 125 mikronluk bir elekten geçirilmiştir. Toz pigmentin uygulanabilirliğini test etmek için, seramik karo sektöründe kullanılan masse granülleri preslenerek 5x10 cm boyutlarında deneme plakaları hazırlanmıştır. Mavi boya pigmentinin etkileşimi gözlemlemek için, belirlenen reçeteler doğrultusunda 5 ml su, sentetik tiner, selülozik tiner, benzin ve dizel yakıt gibi çözücüler ile farklı miktarlarda boya birleştirilerek bu plakalara uygulanmış, ardından 1200 °C'de deneylere tabi tutulmuştur. Sonuçlar, artık mavi boya pigmentinin selülozik tiner ile etkileşiminin, diğer çözücülere kıyasla daha iyi bir renk dağılımı ve daha az topaklanma sağladığını göstermiştir. Solventi uzaklaştırılarak elde edilen mavi boya pigmentinin geri dönüştürülerek kullanılmasının seramik sektörüne yeni bir soluk getirebileceği görülmüştür. Bu yöntemin, atıkların değerlendirilmesi ve çevreye duyarlı üretim açısından önemli bir katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Mavi solvent bazlı inkjet boya, seramik sektörü, geri dönüşüm