Tunceli/Dersim, Aleviliğin ve Aleviliğe dair kültürel bileşenlerin yoğun olarak varlığını sürdürdüğü bir bölge olarak Anadolu’nun önemli bölgelerinden birisidir. Heteredoks ve senkretik inanç yapısıyla pek çok inanç ve kültürün bir aradalığını bünyesinde toplamış olan Tunceli/Dersim Aleviliğinde müzik ve müzikle ilintili diğer edimler kültüre dair pek çok bilgiyi barındırmaktadır. Halkın yarattığı sözlü kültür ürünlerinin yazılı kültür ürünlerinden daha fazla ön planda olduğu Tunceli/Dersim’de kültüre dair sözlü ve müzikal verilere rastlamak bölgenin kültürel karakteri gereği sık karşılaşılan bir durumdur. Söz konusu Tunceli/Dersim’e dair bellek yönelimli bir çalışma yapmak olduğunda başvurulacak başlıca kaynak sözlü kültür ürünleri olmakta ve en güvenilir verilere yine bu kaynaklar aracılığıyla ulaşılabilmektedir. Ana dil Zazacada adlandırıldığı adıyla temburun -günümüzde yaygın kullanımıyla dede sazının- Alevi inanç geleneğindeki güçlü konumunun yanı sıra inanç ve kültür içerisindeki simgesel varlığı sözlü kültür ürünlerine de yansımıştır. Tunceli/Dersim bölgesinde geçmişten günümüze gerek sosyokültürel yaşam gerekse inanç pratikleri içerisinde yoğun bir şekilde icra edilmiş olan tembur sazı hem sözlü kültürün müzik aracılığıyla taşınmasına hizmet etmiş hem de bölgenin müzik repertuarının gelişmesine öncülük etmiş olması vesilesiyle önemli bir aracıdır. Bu makalede Temburun, Tunceli/Dersim kültürel belleğindeki etkisini iki adet eser üzerinden örneklendirmek amaçlanmış, çalışmanın kavramsal yapısı kültürel bellek kuramları çerçevesinde şekillendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Alevilik, Dersim, Kültürel Bellek, Bağlama, Tembur